نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری قرآن و علوم از جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.

چکیده

بی تردید امروزه دانش سیاسی اسلامی در سطح مجامع علمی، به عنوان یک رشته مستقل، مطرح است و قرآن کریم مهم‌ترین کتاب هدایت و تحریف‌ناپذیر به عرصه‌های هدایت سیاسی نیز پرداخته است، بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی چگونگی تأثیر گذاری معنا دار قرآن کریم در پیدایش، بیان ریز‌گزاره‌ها و گسترش دانش سیاسی اسلامی می‌پردازد. (مسئله) کشف این تأثیر گذاری با تفسیر و تحلیل آیات الهی بر اساس قواعد تفسیر میسر است. (فرضیه) بررسی این فرضیه منوط به بررسی آیات الهی با رویکرد میان رشته‌ای و دانش درجه دوم خواهد بود(روش و رویکرد) تا با توجه به لایه‌های وجودی انسان از نگاه قرآن و تقسیم علوم بر این اساس، به بررسی و نقش قرآن و تأثیر گذاری آن در کلام سیاسی، اخلاق سیاسی و فقه سیاسی، بپردازیم (گستره پژوهش) به این نیت که گستره تأثیر گذاری آیات الهی در حوزه دانش‌های سیاسی یاد شده، تبیین شود.(هدف) در نتیجه روشن شود که قرآن کریم سرچشمه آغاز کلام سیاسی، اخلاق سیاسی، فقه سیاسی و ایجاد ادبیات سیاسی اسلامی است که با ایجاد مفاهیم و مسائل دانش‌های یاد شده صورت گرفته است گسترش های بعد از آن همگی مدیون هدایت سیاسی قرآن در راستای پاسخ‌گویی به نیازهای وجودی انسان است.(یافته‌ها)

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Scientific Authority of the Holy Quran in Political Science, Based on the Layers of Human Existence

نویسنده [English]

  • Mohammad Ali Ghasemi

Ph.D. of Quran and Science, Al-Mustafa International University, Qom, Iran.

چکیده [English]

 
Indubitably, nowadays the Islamic political knowledge is known as an independent field at the level of scientific assemblies, and the Holy Quran which is the most important infallible book in guidance, is heedful of political guidance area, too. Therefore, the present researches entry on analyzing how meaningful resonant the Holy Quran can be on the forming, stating the small-predicates and the spread of Islamic political knowledge. The discovery of this resonance is feasible through commentary and the divine verses analysis based on commentary regulations. Ventilating this hypothesis depends on analyzing the divine verses with interdisciplinary approach and second-best knowledge (Method and Approach) to inquire into Quran and its rule and resonance in political word, political ethic and political jurisprudence by considering human different existential layers from Quran's viewpoint and dividing the sciences based on it (the expanse of resonance). And the aim is that the expanse of divine verses resonance should be admitted in the fields of the forenamed political knowledge (goal) and consequently it should be emerged that the Holy Quran is the origin of political word, political ethic, political jurisprudence and establishing Islamic-Political literature and by creating concepts and the forenamed knowledge's problems and all the later developments owe to the Holy Quran's political guidance which is for responding human existential needs (the findings).
 

کلیدواژه‌ها [English]

  •  The Holy Quran
  • Scientific Authority
  • Political Science
  • Political Word
  • Political Ethic
  • Political Jurisprudence
  1. الف) کتب و مقالات

    الف-1: فارسی

    قرآن کریم.

    ابن‌‌‌منظور، ابوالفضل و محمد بن مکرم ‌جمال‌‌الدین (1414)، لسان العرب، چاپ اول، بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.

    ابوالحمد، عبدالحمید (1384)، مبانى سیاست، چاپ دهم، تهران: انتشارات توس.

    احمد بن فارس بن زکریا، محمد (1404)، معجم مقاییس اللغة، چاپ اول، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.

    ارسطــو (1385)، اخلاق نیکـوماخــوس، ترجمــه محمـدحسـن لطفـی، چاپ دوم، تهـران: انتشارات طرح نو.

    اصفهانی، محمدعلی (1390)، منطق تفسیر قرآن (3)، چاپ اول، قم: جامعة المصطفی العالمیه.

    آشوری، داریوش (1394)، دانشنامه سیاسى، تهران: مروارید.

    آقابخشی‌، علی و مینو افشاری راد (1374)، فرهنگ علوم سیاسى، چاپ اول، تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی ‌ایران.

    بابایی، غلامرضا و بهمن آقایی (1394)، فرهنگ علوم سیاسى، چاپ اول، تهران: انتشارات ویس.

    بستان، حسین (1392)، گامى به سوى علم دینى، چاپ دوم، قم: انتشارات حوزه و دانشگاه.

    بشریه، حسین (1387)، آموزش دانش سیاسى: مبانی علم سیاست نظرى و تأسیسى، چاپ نهم، تهران: نگاه معاصر.

    بهروزی لک، غلامرضا (1392)، «رویکردهاى مطالعات سیاسى قرآن، پژوهش‌های سیاست اسلامی»، پژوهش­های سیاست اسلامی، سال اول، شماره 2، صص 39-62.

    التهانـوی، محمدعلی (1996)، کشـاف اصطلاحات الفنـون و العلوم، چاپ اول، بیـروت: مکتبه لبنان ناشرون.

    جاسمی، محمد و بهرام جاسمی (1357)، فرهنگ علوم سیاسى، چاپ اول، تهران: گوتنبرگ.

    جمعـی از نویسنــدگان ‌(1381)، امامت‌‌پژوهــی (بررسـی دیدگاه‌های امامیـه، معتزله و اشـاعره)، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی‌.

    جوادی آملی، عبدالله (1368)، وحى و رهبرى، چاپ اول، تهران: انتشارات علامه طباطبائی.

    پونتارا، جولیـانو (1386)، اخلاق، سیاسـت، انقلاب، به نقل از احمدحسـین شریفی، آییـن زندگی (اخلاق کاربردی)، چاپ اول، قم: نشر معارف.

    حسینی شیرازی، سید محمد (1378)، دنیا بازیچه یهود، چاپ اول، اصفهان: نشر حجت.

    خمینی، روح‌‌الله (1371)، چهل حدیث، چاپ دوم، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی (ره).

    خمینی، روح‌‌الله (1391)، صحیفه امام، 22 جلد، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).

    مارش، دیوید و جری استوکر (1392)، روش و نظریه در علوم سیاسى، ترجمه امیرمحمد حاجی‌‌یوسفی، چاپ هفتم، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

    راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412)، المفردات، چاپ اول، لبنان: دارالعلم.

    رضائی اصفهانی، محمدعلی (1392)، منطق تفسیر قرآن (5)، قرآن و علوم طبیعی و انسانی، چاپ اول، قم: مرکز بین‌‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.

    رضائی اصفهانی، محمدعلی (1388)، سخن سر دبیر، ماهنامه معارف.آذرماه.

    رضائی اصفهانی، محمدعلی (1396)، «مرجعیت علمی قرآن کریم»، سلسه منشورات کنگره بین‌‌المللی قرآن و علوم انسانی، قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.

    رضائی اصفهانی، محمدعلی (1396)، «نظریه‌‌‌پردازی‌های علمی قرآن»، پژوهشنامه قرآن و حدیث، شماره 9، صص 57-86.

    زمخشری، محمود بن عمر (بی‌تا)، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دارالکتاب العربی.

    سبحانی تبریزی، جعفر (1370)، مبانى حکومت اسلامى، چاپ اول، قم: مؤسسه امام صادق (ع).

    سوزنچی، حسین (1389)، معنا، امکان و راه‌کارهای تحقق علم دینی، چاپ اول، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

    شریفی، عنایت‌‌الله (1388)، «اخلاق سیاسی از منظر قرآن کریم»، فصلنامه خط اول (رهیافت انقلاب اسلامی)، سال سوم، شماره 11، صص 97-112.

    شکوری، ابوالفضل (1361)، فقه سیاسی اسلام، چاپ اول، تهران: بی‌نا.

    صافی، ملامحسن فیض (1415)، تفسیر الصافی، چاپ دوم، تهران: انتشارات صدر.

    طباطبائی، محمدحسین (1364)، المیزان فى تفسیر القرآن، قم: انتشارات اسماعیلیان.

    طبرسی، فضل بن الحسن (1372)، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، چاپ سوم، تهران: انتشارات ناصر خسرو.

    طوسی، محمد بن حسن (بی‌‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، چاپ اول، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

    طوسی، محمدرضا و عبدالرؤف عالمی (1396)، «رابطه مرجعیت علمی قرآن با جهانی، جاودانگی و جامعیت قرآن»، مجموعه مقالات اولین کنگره ملی قرآن و علوم انسانی، قم: نشر المصطفی.

    عالمی، عبدالرؤف (1396)، «مرجعیت علمی قرآن کریم در حوزه علوم انسانی»، پژوهش‌نامه علوم انسانی اسلامی، دوره 3، شماره 5، صص 135-164.

    عظیمی، محمدشریفه (1396)، «چیستی و چگونگی مرجعیت قرآن در علوم انسانی»، مجموعه مقالات اولین کنگره ملی قرآن و علوم انسانی، قم: نشر المصطفی.

    عمید زنجانی، عباسعلی (1383)، فقه سیاسی، چاپ پنجم، تهران: انتشارات امیر کبیر.

    فاستر، مایکل (1358)، خداوندان اندیشه سیاسى، ترجمه جواد شیخ‌‌الاسلامی، چاپ نهم، تهران: امیرکبیر.

    فراتی، عبدالوهاب (1390)، دانش سیاسى در حوزه علمیه قم، چاپ اول، قم: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

    فیض کاشانی، مولی محسن (بی‌تا)، محجة‌البیضاء، جلد 5، قم: النشر الاسلامی.

    قرطبی، محمد بن احمد انصاری (1405)، تفسیر قرطبی، چاپ دوم، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

    کلینـی، محمد بن یعقـوب (1388 ق)، اصول کافـی، به کوشش علی‌اکبـر غفاری، بی چـا، تهـران: دار الکتب الاسلامیة.

    لاریجانی، صادق (1376)، «رویکرد نظام سیاسی»، مجله معرفت، شماره 25، صص 8-24.

    لک‌زایی، نجف (1381)، اندیشه سیاسى صدرالمتألهین، چاپ دوم، قم: بوستان کتاب.

    ماکیاولی، نیکولا (1394)، شهریار، ترجمه داریوش آشوری، چاپ اول، تهران: انتشارات آگاه.

    ماوردی، علی بن محمد (1422)، الاحکام السلطانیه، چاپ ششم، بغداد: المجمع العلمی.

    مدنی، سید جلال‌‌الدین (1372)، مبانى و کلیات علوم سیاسى، چاپ اول، تهران: نشر اسلامیه.

    مرادی، علی‌‌اصغر (1389)، واژه‌‌نامه فقه سیاسى، چاپ اول، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار (ع).

    مصباح یزدی، محمدتقی (1369)، بحثی کوتاه پیرامون حکومت اسلامى و ولایت فقه، چاپ اول، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.

    مصباح یزدی، محمدتقی (1392)، رابطه علم و دین، تحقیق و نگارش علی مصباح، چاپ اول، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

    مطهری، مرتضی (1372)، آشنایی با علوم اسلامی (بخش کلام)، مجموعه آثار شهید مطهری، جلد ۳، تهران: صدرا .

    معین، محمد (1371)، فرهنگ فارسى، چاپ هشتم، تهران: انتشارات امیر کبیر.

    موسوی کاشمری، سید مهدی (1388)، دولت اسلامی و امنیت، چاپ اول، قم: دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.

    نراقی، ملا محمدمهدی(1408)، جامع السعادات، بی چا، بیروت: مؤسسه اعلمی للمطبوعات.

    نوابخش، مهرداد و فاروق کریمی (1388)، «واکاوى مفهوم قدرت در نظریات میشل فوکو»، نشریه مطالعات سیاسی، دوره اول، شماره 3، صص 49-63.

    وینسنت، اندرو (1383)، نظریه‌هاى دولت، ترجمه حسین بشیریه، چاپ سوم، تهران: نشر نی.

    هابز، توماس (1385)، لویاتان، ترجمه حسین بشیریه، چاپ سوم، تهران: نشر نی.

    1. A) Book and Articles

    The Holy Quran.

    A group of Authors (2002). Imamate (Study of the views of Imams, Mu'tazilites and Ash'arites), Mashhad: Razavi Islamic Sciences University. [In Persian]

    Abu Muhammad, Abdul Hamid (2005). Politics Fundamentals, 10th ed, Tehran: Tous Publication. [In Persian]

    Aghabakhshi, Ali and Minoo Afshari Rad (1995). Culture of Political Science, 1st ed, Tehran: Iran Scientific Information and Documentation Center. [In Persian]

    Ahmed Ibn Faris Ibn Zakaria, Muhammad (1984). Maqayis Al-Lughah, 1st ed, Qom: Islamic Propagation Publication. [In Arabic]

    Al-Tahanavi, Muhammad Ali (1996). Keshaf Estelahat Al-Fonun va Al-Olum, 1st ed, Beirut: Maktabah Lebanon Nasheroun. [In Arabic]

    Amid Zanjani, Abbas Ali (2004). Political Jurisprudence, 5th ed, Tehran: Amir Kabir Publication. [In Persian]

    Arastoo (2006). Nikoumakhous Ethics, Muhammad Hasan Lotfi, 2nd ed, Tehran: Tarh-e Noo Publication. [In Persian]

    Ashouri, Daryoush (2015). Political Encyclopedia, Tehran: Morvarid. [In Persian]

    Babaei, Gholamreza and Bahman Aghaei (2015). Culture of Political Science, 1st ed, Tehran: Veis Publication. [In Persian]

    Bashriyah, Hussain (2008). Teaching Political Science: Fundamental of Theoretical and Founding Political Science, 9th ed, Tehran: Negah Moaser. [In Persian]

    Behrouzi Laak, Gh. (2013), "Approaches to Political Studies of the Quran, Research on Islamic Politics", Research on Islamic Politics, No. 2, pp. 39-62. [In Persian]

    Bostan, Hussain (2013). A Step towards Religious Science, 2nd ed, Qom: Hawzeh and University Publication. [In Persian]

    Faaster, Micheel (1979). Gods of Political Thought, Translated by Javad Sheikh Al-Islami, 9th ed, Tehran: Amir Kabir. [In Persian]

    Faraati, Abdul Vahab (2011). Political Knowledge in the Seminary of Qom, 1st ed, Qom: Publications of the Institute of Islamic Culture and Thought. [In Persian]

    Feiz Kashani, Molla Muhsen (N.d). Mohajjahah Al-Bayzza'a, Qom: Al-Nashr Al-Islami. [In Arabic]

    Habz, Thomas (2006). Lavi Atan, Translated by Hussain Bashiriyah, 3rd ed, Tehran: Nei Publication. [In Persian]

    Hussaini Shirazi, Sayyed Muhammad (1999). The World, Jewish Toy, 1st ed, Isfahan: Nashr Hojjat. [In Persian]

    Ibn Manzoor, Abulfazl and Muhammad Ibn Mokarram Jamal Al-Din (1994). Lesaan Al-Arab, 1st ed, Beirut: Dar Al-Fikr Lel-Tabbaah va Al-Nashr va Al-Tawzei. [In Arabic]

    Isfahani, Muhammad Ali (2011). The Logic of Interpretation of the Quran (3), 1st ed, Qom: Jamaatoh Al-Mustafa Al-Alamiyah. [In Persian]

    Jasemi, Muhammad and Bahram Jasemi (1978). Culture of Political Science, 1st ed, Tehran: Gutenberg. [In Persian]

    Javadi Amoli, Abduollah (1989). Revelation and Leadership, 1st ed, Tehran: Allameh Tabatabaei Publication. [In Persian]

    Kalini, Muhammad Ibn Yaghoub (1969). Osul Kafi, by the Efforts of: Ali Akbar Ghaffari, Tehran: Dar Al-Kotob Al-Islamiyah. [In Arabic]

    Khomeini, Ruhollah (1992). Forty Hadiths, 2nd ed, Qom: Imam Khomeini Publishing House. [In Persian]

    Khomeini, Ruh Allah (2012). Sahifeh Imam, Qom: Imam Khomeini Publishing House. [In Persian]

    LakZaei, Najaf (2002). Sadr Al-Mot'alehin Political Thought, 2nd ed, Qom: Bostan Ketab. [In Persian]

    Larijani, Sadeghi (1997). "Political System Approach", Ma’refat Journal, No. 25, pp. 8-24. [In Persian]

    Madani, Sayyed Jalal Al-Din (1993). Principles and Generalities of Political Science, 1st ed, Tehran: Nashr Islamiyah. [In Persian]

    Makiavalli, Nikola (2015). Shahriar, Translated by Daryoufh Ashouri, 1st ed, Tehran: Agaah Publication. [In Persian]

    Marsh, David & Jerry Estouker (2013). Methods and Theory in Political Science, Translated by: Amir Muhammad Haji Yousefi, 7th ed, Tehran: Research Institute for Strategic Studies. [In Persian]

    Mavardi, Ali Ibn Muhammad (2002). Al-Ahkam Al-Soltaniyah, 6th ed, Baghdad: Al-Majma'a Al-Alma'a. [In Arabic]

    Mesbah Yazdi, Muhammad Taghi (1990). A Short Discussion about the Islamic Government and the Jurisprudence, 1st ed, Tehran: Islamic Propagation Publication. [In Persian]

    Mesbah Yazdi, Muhammad Taghi (2013). The Relation of Science and Religion, Researched and Written by Ali Mesbah, 1st ed, Qom: Publications of Imam Khomeini Educational and Research Institute. [In Persian]

    Moein, Muhammad (1992). Farsi Culture, 8th ed, Tehran: Amir Kabir Publication. [In Persian]

    Moradi, Ali Asghar (2010). Dictionary of Political Jurisprudence, 1st ed, Qom: Fiqh Center of Imams. [In Persian]

    Mottahari, Morteza (1993). Introduction to Islamic Sciences (theology section), a collection of works by Shahid Motahari, Tehran: Sadra. [In Persian]

    Mousavi Kashmeri, Sayyed Mehdi (2009). Islamic State and Security, 1st ed, Qom: Secretariat of the Assembly of Leadership Experts. [In Persian]

    Naraqi, Molla Mahdi (1988). Jame'e Al-Sa'adat, Beirut: A'alami Lel-Matbouat Institution. [In Arabic]

    Nava Bakhsh, Mehrdad and Farough Karimi (2009). “An Analysis of the Concept of Power in Michel Foucault's Theories”, Journal of Political Studies, Vol. 1, No. 3, pp. 49-63. [In Persian]

    Puntara, Juliano (2007). Ethics, Politics, Revolution, Quoted from: Ahmed Hussain Sharifi, Life Principles (Applied Ethics), 1st ed, Qom: Nashr Maaref. [In Persian]

    Qortabi, Muhammad Ibn Ahmed Ansari (1985). Tafsir Qortabi, 2nd ed, Beirut: Dar Al-Ehya Al-Teraath Al-Arabi. [In Arabic]

    Ragheb Isfahani, Hussain Ibn Muhammad (1992). Al-Mofraddat, 1st ed, Lebanon: Dar Al-Elm. [In Arabic]

    Rezaei Isfahani, M.A. (2017). "Scientific Theories of the Quran", Research Journal of the Quran and Hadith, No. 9, pp. 57-86. [In Persian]

    Rezaei Isfahani, Muhammad Ali (2009). Speech by Secretary, Maaref Monthly Journal, September. [In Persian]

    Rezaei Isfahani, Muhammad Ali (2013). The Logic of Interpretation of Quran (5), The Quran and Human and Natural Sciences, 1st ed, Qom: Al-Mustafa International Translation and publication Center. [In Persian]

    Rezaei Isfahani, Muhammad Ali (2017). "Scientific Authority of the Holy Quran", Series of Publications of the International of Quran and Humanities, Qom: Al-Mustafa International Translation and Publication Center. [In Persian]

    Saafi, Molla Mohsen Feiz (1995). Tafsir Al-Saafi, 2nd ed, Tehran: Sadr Publication. [In Arabic]

    Shakouri, Abolfazl (1982). Political Jurisprudence of Islam, 1st ed, Tehran: Bi na. [In Persian]

    Sharifi, Enayat Allah (2009). "Political Ethics from the Perspectives of the Holy Quran", Khat-e Avval (Islamic Revolution Approach), Vol. 3, No. 11, pp. 97-112. [In Persian]

    Sobhani Tabrizi, Jafar (1991). Islamic Government Fundamental, 1st ed, Qom: Imam Sadegh Institution. [In Persian]

    Souzanghi, Hussain (2010). Meaning, Possibility and Strategies for Realizing Religious Science, 1st ed, Tehran: Cultural and Social Studies Institution. [In Persian]

    Tabarsi, Fazl Ibn Al-Hasan (1993). Majma'a Al-Bayan fi Tafsir Al-Quran, 3rd ed, Tehran: Naser Khosro Publication. [In Arabic]

    Tabatabaei, Muhammad Hossein (1985). Al-Mizan fi Tafsir Al-Quran, Qom: Esmailian Publication. [In Arabic]

    Tousi, Muhammad Ibn Hasan (N.d). Al-Tebyan fi Tafsir Al-Quran, 1st ed, Beirut: Dar Al-Ehya Al-Teraath Al-Arabi. [In Arabic]

    Tousi, Muhammad Reza and Abdul Ra’aouf Alami (2017). "The Relationship between the Scientific Authority of the Qur'an and the World, Immortality and Comprehensiveness of the Quran", Proceedings of the First National Congress of the Quran and the Humanities, Qom: Al-Mustafa Publication. [In Persian]

    Vinsent, Androu (2004). Government Theorie, Translated by Hussain Bashariyah, 3rd ed, Tehran: Nei Publication. [In Persian]

    Zamakhshari, Mahmoud Ibn Omar (N.D). Al-Keshaf an Haghaegh Ghavamez al-Tanzil, Beirut: Dar al-Ketab al-Arabi. [In Arabic

     

CAPTCHA Image