دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

کاربست روش اجتهادی شیخ انصاری در تحلیل فقهی معنای هنر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه هنرهای رسانه ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم ایران
10.22096/rc.2026.2075025.1277
چکیده
در فرایند استنباط احکام فقهی، شناخت موضوعات، حدود و ثغور آن‌ها نقش تعیین کننده‌ای دارد. هنر از موضوعاتی است که تعیین حکم فقهی آن، بستگی به شناخت مفهوم آن دارد. در این مقاله تلاش شده است تا با روش اجتهاد در معناشناسی، تعریف مشخصی از هنر ارائه شود. روش اجتهاد در معنا، شیوه‌ای پویا در کشف معنای عناوین فقهی است که از سوی فقها نواندیش چون شیخ انصاری، علامه‌نراقی، صاحب‌جواهر و اصفهانی مورد استفاده بوده است. نگارنده به هدف تحلیل فقهی مفهوم هنر، با استفاده از روش اجتهاد در معنا با رویکرد توصیفی تحلیلی، در‌صدد برآمده تا برای هنر در چارچوب فقه تعریف موجهی ارائه نماید.

نتایج تحقیق چنین نشان می‌دهد که روش اجتهاد در معنا جهت تحلیل عناوین فقهی کارآمد است. نتیجه کاربست این روش در تحلیل معنای هنر، ارائه تعریف مفهومی از هنر است که از منظر فقه عبارت است از «تخیل ظهور یافته در صورتِ زیبای اعجاب برانگیز حکایت‌گر». با توجه به تعریف یادشده، سایر اوصافی که در کلام فقهاء آمده، واجد حیث تعلیلی هستند و واسطه در عروض حکم هستند و در تحقق مفهوم هنر موضوعیت ندارند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

"The Application of Sheikh Ansari's Ijtihadi Method in the Jurisprudential Analysis of the Meaning of Art"

نویسنده English

Mahdi Davoodabadi Farahani
Assistant Professor, Department of Media Arts, Religion and Media Faculty, IRIB University, Qom, Iran.
چکیده English

In the process of inferring jurisprudential rulings, understanding the subjects and their boundaries plays a decisive role. Art is one of the subjects whose jurisprudential ruling depends on the understanding of its concept. This article attempts to provide a precise definition of art through the method of semantic ijtihād. Semantic ijtihād is a dynamic method for discovering the meaning of jurisprudential titles, which has been employed by innovative jurists such as Sheikh Ansari, Allama Naraqi, Sahib Jawahir, and Isfahani. With the aim of conducting a jurisprudential analysis of the concept of art, the author has used the method of semantic ijtihād with a descriptive-analytical approach to provide a justified definition of art within the framework of jurisprudence. The research findings indicate that the method of semantic ijtihād is effective in analyzing jurisprudential titles. The application of this method in analyzing the meaning of art results in a conceptual definition of art from a jurisprudential perspective, which is: "Imagination manifested in an astonishingly beautiful form that is narrative." According to this definition, other qualifications mentioned in the statements of jurists are all legal qualifications, possess an explanatory aspect, and are not essential in realizing the concept of art.

کلیدواژه‌ها English

Semantic Analysis
Art
Semantic Ijtihād
Jurisprudential Subject
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 فروردین 1405