دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

استقلال قرآن کریم از شخصیت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، دپارتمان الاهیات، دانشگاه مفید، قم، ایران.
چکیده
برخی از نویسندگان، ضمن پذیرش اصل حقانیت وحی، آن را تجلی شخصیت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله دانسته، او را فاعل و قابل وحی به شمار آورده‌اند. این دیدگاه به دو شیوه بیان شده است: یکی این‌که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله آفریننده و تولیدکننده وحی، و قرآن مخلوق شخصیت و اندیشه او باشد؛ و دیگری این‌که دریافت‌های پیامبر مضمون و محتوای وحی الهی فرض گردد که بی‌صورت بر آن حضرت نازل شده و او این مضمون بی‌صورت را صورت بخشیده و در اختیار همگان قرار داده است. در فرض نخست، شخصیت و قابلیت‌های پیامبر، هم در محتوا و هم در صورت، نقش‌آفرینی کرده؛ قرآن آینه‌های ذهن پیامبر معرفی شده است. اما در فرض دوم، محتوا و معنای بی‌صورت از خدا و تنها صورت بخشی به آن از پیامبر است؛ و طبعاً شخصیت و ذهن پیامبر تنها در صور تأثیرگذار است نه در معانی. در این فرض، این صورت‌دهی و قالب‌بندی، در توصیف نعم بهشتی یا نقم دوزخی، یا در کیفیت بلاغت آیات قرآنی تأثیرگذار خواهد بود. نوشتار حاضر به بررسی و نقد دو فرض فوق، تنها از نگاه آیات قرآنی پرداخته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The independence of the Holy Quran from the personality of the Prophet

نویسنده English

Mohammad Hassan Movahedi Savoji
Assistant Professor, Department of Theology, Mofid University, Qom, Iran.
چکیده English

Some authors, while accepting the principle of the authenticity of revelation, consider it to be the manifestation of the personality of the Holy Prophet, and have considered him as a doer and capable of revelation. This view has been expressed in two ways: one is that the Prophet is the creator and producer of revelation, and the Qur'an is the creation of his personality and thought; And the other is that the findings of the Prophet are assumed to be the essence and content of divine revelation, which was revealed to him in a formless form, and he made this formless form and made it available to everyone. In the first assumption, the personality and abilities of the Prophet played a role in both content and face; The Quran is the mirror of the prophet's mind. But in the second assumption, the content and meaning of the formless is from God and the only form is from the Prophet; And naturally, the Prophet's personality and mind are only effective in forms, not in meanings. The present article examines and criticizes the above two assumptions only from the point of view of Quranic verses.

کلیدواژه‌ها English

revelation
prophet
Gabriel
speaking of God
Quran
سیاهه منابع
 الف- منابع فارسی:
ابن‌عاشور، محمدبن‌طاهر. التحریر و التنویر. جلد 25. بیروت: مؤسسة التاریخ العربی، 1420ق.
ابن‌منظور، محمدبن‌مکرم. لسان العرب. جلد 11. چاپ سوم. بیروت: دار صادر، 1414ق.
ابوزید، نصر حامد. معنای متن (پژوهشی در علوم قرآن). ترجمه مرتضی کریمی‌نیا. تهران: طرح نو، 1380.
احمدی، مهدی. «معنای کلام الهی»، بینات، شماره 24 (زمستان 1378): 11-104.
آلوسی، محمود. روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم. چاپ اول. جلد 11. بیروت: دارالکتب العلمیة، 1415ق.
حسینی بحرانی، هاشم. البرهان فی تفسیر القرآن. چاپ اول. جلد 2 و 5. تهران: بنیاد بعثت، 1415ق.
حسینی، موسی. «وحیانی بودن الفاظ قرآن»، پژوهش‌های قرآنی، شماره 21 و 22 (تابستان 1379): 218-235.
رشیدرضا، محمد. وحی محمّدی. چاپ ششم. قاهره: مکتبة القاهرة، 1960م.
سروش، عبدالکریم. «ایمان و امید»، کیان، شماره 52 (خرداد و تیر 1379): 7-11.
سروش، عبدالکریم. «کلام محمد». مصاحبه‌ها (8 تیر، 1403).
http://www.drsoroush.com/Persian/Interviews/P-CMO-KalameMohammad.html
سروش، عبدالکریم. صراط‌های مستقیم. چاپ چهارم. مؤسسه فرهنگی صراط، 1380.
سیوطی، عبدالرحمن‌بن‌ابی‌بکر. الإتقان فی علوم القرآن. جلد 1-2. قم: نشر بیدار، 136۳.
شبّر، عبداللّه. الجوهر الثمین فی تفسیر الکتاب المبین. چاپ اول. جلد 1. کویت: مکتبة الألفین، 1407ق.
شبّر، عبداللّه. تفسیر القرآن الکریم. جلد 1. چاپ اول. بیروت: دارالبلاغة للطباعة و النشر و التوزیع، 1412 ق.
صادقی تهرانی، محمد. الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن. جلد 1. تهران: انتشارات فرهنگ اسلامی، 1365.
صفار قمی، محمدبن‌الحسن. بصائر الدّرجات. قم: کتابخانه آیت‌اللّه مرعشی نجفی، 1404ق.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. ترجمه موسوی همدانی. جلد 2. چاپ پنجم. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1374.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. جلد 1، 18،16،15،10. چاپ سوم. تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1397ق.
طبرسی، فضل‌بن‌الحسن. مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. جلد 1، 4، 9. بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1379ق.
طریحی، فخرالدین. مجمع البحرین. تحقیق: سید احمد حسینی. جلد 1. چاپ سوم. تهران: کتاب‌فروشی مرتضوی، 1375.
طنطاوی، محمد. التفسیر الوسیط للقرآن الکریم. جلد 14. قاهره: دارالنهضة مصر للطباعة و النشر، 1998.
طوسی، محمدبن‌الحسن. التبیان فی تفسیر القرآن. تحقیق: قصیر العاملی. جلد 2، 4، 8، 9 و 10. چاپ اول. قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1409ق.
عروسی حویزی، عبد علی‌بن‌جمعه. تفسیر نور الثقلین. تحقیق: رسولی محلاتی. جلد 5. چاپ چهارم. قم: انتشارات اسماعیلیان، 1415ق.
فخرالدین رازی، محمدبن‌عمر. مفاتیح الغیب. جلد 1. چاپ سوم. بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1420ق.
فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد. کتاب العین. جلد 5. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، 1408ق.
فیض کاشانی، محسن. الصّافی فی تفسیر کلام‌الله. تحقیق: حسین اعلمی. چاپ دوم. جلد 1 و 5. تهران: انتشارات الصدر، 1415ق.
قرطبی، محمدبن‌احمد. الجامع لأحکام القرآن. چاپ اول. جلد 17. تهران: انتشارات ناصرخسرو، 1364.
قمی، علی‌بن‌ابراهیم. تفسیر القمی. چاپ سوم، جلد 1 و 2. بیروت: مؤسسه دارالکتاب للطباعة و النشر، 1404ق.
معرفت، محمدهادی. «نقش آهنگ در تلاوت قرآن»، کیهان اندیشه، شماره 28 (بهمن و اسفند 1368): 60-68.
معرفت، محمدهادی. جامعه مدنی. چاپ دوم. قم: مؤسسه فرهنگی تمهید، 1380.
مغنیه، محمدجواد. تفسیر الکاشف. جلد 7. چاپ سوم. دارالعلم للملایین، 1981م.
منتظری، حسینعلی. سفیر حق و سفیر وحی. چاپ اول. تهران: خرد آوا، 1387.
منتظری، حسینعلی. از آغاز تا انجام (در گفتگوی دو دانشجو). چاپ سوم. تهران: انتشارات سرایی، 1382.
مهیار، رضا. فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی. تهران: انتشارات اسلامی، 1376.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.