دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

قرآن و محیط شرعی آن ( مدخل چهاردهم قرآن مورخان): کاربست رویکرد تاریخی در اجتهاد فقهی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسنده
طلبه سطح عالی، حوزه علمیه قم، قم، ایران.
چکیده
مجموعه قرآن مورخان، مجموعه‌ای سه‌بخشی است که حاصل کوشش سی نفر از پژوهشگران بین‌المللی است و به زبان فرانسه در سال ۲۰۱۹م. منتشر شده است. بخش اول از این مجموعه مشتمل بر بیست مدخل جداگانه است که به مطالعه بافتار تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی قرآن و نیز متن و نسخه‌های خطی قرآن می‌پردازند. مدخل چهاردهم این بخش با عنوان «قرآن و محیط شرعی آن» تنها مدخلی است که به فقه قرآن پرداخته و کوشیده است محیط شرعی و فقهی قرآن را بازسازی کند. در این مدخل تلاش شده است متون شرعی موجود در زمان قرآن فهرست و سپس نمونه‌های احتمالی از روابط بینامتنی میان این متون با قرآن آورده شوند. فقه بیزانسی، فقه ساسانی، کلیسای ارتدکس سریانی، کلیسای مشرق، فقه حاخامی و فقه آرامی مشترک، بخش‌هایی از محیط شرعی قرآن هستند که در این مدخل مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. نویسنده همچنین قرائت جدیدی از آیه ۱۲ سوره نساء پیشنهاد داده است که نتیجه فقهی متفاوتی با احکام مرسوم در علم الفرائض به همراه دارد. رویکرد تاریخی که در این مدخل طرح شده، در چهارچوب مطالعات سنتی فقه نیز کارایی دارد، بحث احراز صغرای سیره عقلای معاصر با معصوم و بحث تاریخ‌نویسی علم فقه دو حیطه‌ای هستند که به‌مثابه نمونه‌هایی از این کارایی بررسی شده‌اند. در پایان، ترجمه فارسی مدخل نیز ضمیمه شده است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Quran and its legal environment (fourteenth chapter of Le Coran des historiens): Application of Historical Approach in Ijtihad

نویسنده English

Mohammad Khodabandelu
High level student, Qom Seminary, Qom, Iran.
چکیده English

Le Coran des historiens (The Historian’s Quran) has been published in three large volumes in 2019 in French with the contribution of thirty researchers. The first volume consists of twenty chapters that examine the historical context of the Quran as well as its text and its manuscripts. Chapter fourteenth (The Quran and its Legal Environment) is the only chapter that is related to Islamic law and tries to reconstruct the legal environment of the Quran. A catalogue of legal texts from late antiquity that possibly had intertextuality relationships with the Quranic text has been made. Byzantine, Sasanian, Roman Provincial, Jewish, and Christian law are parts of the legal environment that has been studied in this chapter. The author of this chapter also proposed a new reading of verse 12 of Surah An-Nisa, which has different legal results comparing with those are known in traditional Islamic law. After reviewing the chapter, examples of the application of this historical approach in the framework of traditional Islamic law and Islamic jurisprudence has been presented. Persian translation of the chapter has also been provided

کلیدواژه‌ها English

Le Coran des historiens
legal environment of the Quran
Kalala
Quranic law
Orientalism
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
امیرمعزی، محمدعلی. تشیع و قرآن. جلد آ، در قرآن مورخان، توسط محمدعلی میرمعزی، گیوم دی، ۹۱۹-۹۶۷، ترجمه محسن متقی، زهیر میرکریمی، پاریس: نشر سغ، ۲۰۱۹.
الأنصاری، المرتضی. المکاسب. قم: مجمع الفکر الإسلامی، ۱۴۴۲ ق.
بهرامان، فرخ مرد. مادیان هزارباستان: هزار رأی حقوقی. تدوین سعید عریان. تهران: انتشارات علمی، ۱۳۹۳ ش.
تیمور باشا، احمد. نظرة تاریخیة فی حدوث المذاهب الفقهیة الأربعة. بیروت: دارالقاری، ۱۹۹۰ م.
چوستنیان. مدونة چوستنیان فی الفقه الرومانی. ترجمة عبدالعزیز فهمی. قاهرة: المجلس الأعلی للثقافة، ۲۰۰۵ م.
الحائری، کاظم. فقه العقود: دراسة مقارنة بین الفقه الإسلامی و الفقه الوضعی. قم: مجمع الفکر الإسلامی، ۱۴۲۱ ق.
الصدر، محمدباقر. دروس فی علم الأصول: الحلقة الثانیة. قم: انتشارات دارالعلم ۱۴۲۸ ق.
لجنه الفقه المعاصر. الفائق فی الأصول. قم: مرکز إدارة الحوزة العلمیة، ۱۴۴۱ ق.
لوکزنبرگ، کریستوف. خوانش سریانی آرامی قرآن: جستاری برای رازگشایی زبان قرآن. ترجمه داریوش بی‌نیاز. کلن: انتشارات فروغ، ۱۳۹۹ ش.
 
ب- منابع لاتین:
Powers, David. Peralihan Kekayaan dan Politik Kekuasaan: Kritik Historis Hukum Waris. Translated by Arif Maftuhin. Yogyakarta: LKiS, 2001.
Powers, David S. Muhammad is Not the Father of Any of Your Men: The Making of the Last Prophet. Philadelphia: University of Pennsylvania Press 2009.
Patricia Crone, Roman. Provincial, and Islamic Law:The Origins of the Islamic Patronate. Cambridge: Cambridge university press 1987.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.