دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

بررسی روش کاربست عدم ترادف در قرآن در پرتو اعجاز بیانی با رویکرد معناشناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده اصول الدین قم، دانشگاه اصول الدین، قم، ایران.
2 دانشیار، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.
3 استادیار، دانشکده اصول الدین قم، دانشگاه اصول الدین، قم، ایران.
چکیده
به شهادت آیات قرآن کریم یکی از اصول پذیرفته شده در قرآن، تسهیل الهی آن برای تذکر و فهم است که فهم مفردات و ترکیبات قرآن، جزء اساسی فهم صحیح ترجمه‌ و تفسیر دقیق آیات به شمار می‌آید و بدون تبیین دقیق مفردات و ترکیبات آیات و ویژگی‌های آنها کار ترجمه و تفسیر به سامان نخواهد رسید. اعجاز بیانی قرآن بگونه ای تدوین و طراحی شده است که امکان هرگونه مترادفی که بتواند، کما هو حقه، بدیل مفردات و ترکیبات نحوی و بلاغی باشد منتفی میداند. در این راستا در این مقاله ، با تکیه بر نکات وارده در اصول و قواعد فهم قرآن در کتب فقه اللغه، علوم قرآن، اصول فقه و تفاسیر معتبر، برخی از مصادیق ترجمه و تفسیرِ مفردات و دستگاه معنایی واژگان با رویکرد معناشناختی بررسی شده تا به عمق معنای آن دست یافته شود و نظریه عدم ترادف در قرآن کریم ، به معنای عدم انطباق در هسته اصلی معناشناختی در واژگان متقابل در وسعت معنا و عدم شمول معنایی در جانشین سازی و تفاوت در هم‌ نشین‌ ها،امری محقق در قرآن حکیم خداوند حکیم نشان داده شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Investigating the method of applying non-synonymy in Quran in light of the miracle of expression based on a semantic approach

نویسندگان English

mohammad sadoughi 1
ahmad abedi arani 2
Hosein Sharifaskari 3
1 Ph.D student of Qur'anic and Hadith Sciences, Usul al-Din College of Qom, Usul al-Din University, Qom, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Qom, Qom, Iran.
3 Assistant Professor, Usul al-Din College of Qom, Usul al-Din University, Qom, Iran.
چکیده English

According to the verses of the Holy Quran,one of the accepted principles in Holy Quran is its divine facilitation for reminder and understanding,which the understanding of vocabularies and combinations of Quran is the fundamental part of a correct understanding of the translation of Quran’s verses and the precise interpretation of them,and without a precise clarification of vocabularies and combinations of Holy Quran’s verses and their traits, the work of translation and interpretation will not be complete.The miracle of expression of Quran has been compiled and designed in a way that it rules out the possibility of any proper and justifiable synonyms that can be used as substitutes for words and syntactical and rhetorical combinations. In this regard, by relying on the points in the principles and rules of understanding Quran in the books of Fiqh-al-logheh,Quranic sciences, principles of jurisprudence and authentic interpretations, some examples of translation and interpretation of vocabularies and combinations and semantic system of words have been investigated based on a semantic approach to reach the depth of its meaning, and the method of non-synonymy in Holy Quran,i.e.non-compliance in the main core of semantic in the breadth of meaning of mutual words and non-inclusion of meaning in substitution and difference in co-occurrences, to be shown as a matter of reality in the holy Quran of God the wise.

کلیدواژه‌ها English

The literary miracle of the Quran
the expressive miracle of the Quran
the Quran and semantics
the vocabulary of the Quran
synonyms in the Quran
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
 
قرآن کریم
آل یاسین، محمدحسین. الدراسات اللغویه عند العرب الی نه القرن الثالث. چاپ اول. بیروت: دار مکتبه الحیاه، ۱۴۰۰.
آیتی، عبدالمحمد. ترجمه قرآن. چاپ چهارم، تهران: انتشارات سروش، ۱۳۷۴.
ابن‌شهر آشوب، محمدبن‌علی. مناقب آل أبی طالب ع. چاپ اول. تصحیح: محمدحسین آشتیانی، و هاشم رسولی. قم: علامه، 1376 .
ابن‌فارس، ابوالحسین احمد. معجم مقائیس اللغه. چاپ اول. تحقیق: عبدالسلام هارون. قم: مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۴۰۴.
ابوالفتوح رازی، حسین‌بن‌علی. روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن. چاپ اول. تصحیح: محمدمهدی ناصح، و محمدجعفر یاحقی. مشهد: آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۷۱.
احمدی میانجی، علی. مکاتیب الرسول ص. چاپ اول. قم: مؤسسه دار الحدیث، ۱۴۱۹.
اکبری راد، طیبه، و محمدعلی لسانی فشارکی. «کاربرد روش‌های معناشناسی در قرآن کریم». مطالعات تاریخی قرآن و حدیث ، دوره سیزدهم ، شماره ۳۹، (زمستان و بهار ۱۳۸۵-۸۶): ۶۲-۷۷.
 الهی قمشه‌ای، مهدی. ترجمه قرآن کریم. چاپ دوم. قم: انتشارات فاطمه الزهرا س، ۱۳۸۰.
امین، نصرت بیگم. مخزن العرفان در تفسیر قرآن. چاپ اول. تهران: نهضت زنان مسلمان، 1361 .
بحرانی، سید هاشم‌بن‌سلیمان. البرهان فی تفسیر القرآن. چاپ اول. قم: مؤسسة البعثة، ۱۴۱۵.
بنت الشاطی، عائشه عبدالرحمن. اعجاز بیانی قرآن. ترجمه حسین صابری. چاپ اول. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۶.
پانی پتی، ثناءالله. التفسیرالمظهری. چاپ اول. کویته: مکتبه رشدیه، ۱۹۹۱.
جوادی آملی، عبدالله. تفسیر تسنیم. چاپ اول. قم: مرکز نشراسراء، ۱۳۷۹.
جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد. الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه. چاپ سوم. تحقیق احمد عبدالغفور عطار. بیروت: دارالعلم للملایین، ۱۹۵۶.
حویزی، عبدعلی‌بن‌جمعه. نورالثقلین. چاپ دوم. تحقیق و تعلیق: سید هاشم رسولی محلاتی. قم: انتشارات اسماعیلیان، ۱۴۱۵.
خلف‌الله، محمد. ثلاث رسائل فی اعجاز القرآن (للرمانی والخطابی والجرجانی). چاپ پنجم. تحقیق: محمد زغلول سلام. مصر: دارالمعارف، 1976 .
دهلوی، شاه ولی‌الله احمدبن‌عبدالرحیم. ترجمه قرآن. چاپ اول. تهران: انتشارات احسان ، 1394 .
رازی، ابوعبدالله محمدبن‌عمرفخرالدین. التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب). چاپ سوم. بیروت: دار احیاءالتراث العربی، ۱۴۲۰.
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد. المفردات فی غریب القرآن. چاپ اول. تصحیح صفوان عدنان داوودی. بیروت: دارالشامیه، ۱۴۱۲.
رافعی، مصطفی صادق. إعجاز القرآن و البلاغة النبویة. چاپ اول. بیروت: دار الکتب العلمیة (منشورات محمدعلی بیضون)، ۱۴۲۱.
رمضان، عبد التواب. مباحثی در فقه اللغه و زبان‌شناسی عربی. چاپ اول، مترجم حمیدرضا شیخی. مشهد: معاونت فرهنگی آستان قدس رضوی، ۱۳۶۷.
زمخشری، محمودبن‌عمر. اساس البلاغه. چاپ اول. بیروت: دارالصادر، ۱۳۹۹.
زمخشری، محمودبن‌عمر. الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. چاپ اول. مصحح: مصطفی حسین احمد. بیروت: دارالکتب العربی، ۱۴۰۷.
سید قطب، ابراهیم حسین الشاذلی. التصویرالفنی فی القرآن. چاپ اول. قاهره: دارالشروق، ۱۴۱۵.
سیوطی، عبدالرحمن‌بن‌ابی‌بکر. المزهرفی علوم اللغه. چاپ اول. تصحیح: محمد احمدالمولی، علی محمدالبجاوی، و محمد ابوالفضل ابراهیم. بیروت: دارالفکر، 1369 .
سیوطی، عبدالرحمن‌بن‌ابی‌بکر. الدر المنثور فی التفسیر بالماثور. چاپ اول. قم: انتشارات کتابخانه عمومی آیت‌الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴.
شعرانی، سید ابوالحسن. ترجمه قرآن. چاپ دوم، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه، ۱۳۹۳.
صالح، صبحی. دراسات فی فقه اللغه. چاپ اول. بیروت: دار العلم للملایین، ۲۰۰۹.
صفری، کورش. درآمدی بر معناشناسی. چاپ اول. تهران: انتشارات سوره مهر، ۱۳۷۹.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. چاپ سوم. بیروت: انتشارات مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳.
طبرسی، فضل‌بن‌حسن. مجمعالبیان فی تفسیر القرآن. چاپ دوم. تصحیح: هاشم رسولی. بیروت: دارالمعرفه، ۱۴۰۸.
طبری، محمدبن‌جریر . تاریخ الامم و الملوک. چاپ اول. تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم.  بیروت: موسسه عزالدین، 1413.
طوسی، محمدبن‌حسن. التبیان فی تفسیر القرآن. چاپ اول. قم: ذوالقربی، 1388.
ع‍س‍ک‍ری، اب‍وه‍لال ح‍س‍ن‌ب‍ن‌ع‍ب‍دال‍ل‍ه. الفروق فی اللغه. چاپ اول. بیروت: دارالآفاق الجدیده، ۱۴۰۰.
فارسی، جلال‌الدین. ترجمه قرآن. چاپ اول. تهران: انتشارات انجام کتاب، ۱۳۶۹.
فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد. العین. چاپ دوم. محققین: مهدی مخزومی، و ابراهیم سامرایی، و محسن آل عصفور. قم: انتشارات دارالهجره، ۱۴۰۹.
فولادوند، محمدمهدی. ترجمه قرآن. چاپ سوم. تحقیق: هیئت‌علمی دارالقرآن الکریم. قم: انتشارات دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، ۱۴۱۸.
کاشانی، ملا فتح‌الله. تفسیر کبیر منهج الصادقین فی الزام المخالفین. چاپ اول. تهران: انتشارات اسلامیه، ۱۳۴۱.
مختار عمر، احمد. علم الدلاله. چاپ پنجم. قاهره: عالم الکتب، ۱۹۹۸.
معرفت، محمدهادی. التمهید فی علوم القرآن. چاپ اول. قم: موسسه التمهید، ۱۳۸۸.
معزی، محمدکاظم. ترجمه قرآن. چاپ اول. قم: انتشارات اسوه، ۱۳۷۲.
مغنیه، محمدجواد. تفسیر الکاشف. چاپ اول، قم: دارالکتاب الاسلامی، ۱۴۲۴.
مکارم شیرازی، ناصر. ترجمه قرآن کریم. چاپ دوم، قم: انتشارات دفتر مطالعات تاریخ و معارف قرآنی، ۱۳۷۳.
مکارم شیرازی، ناصر. تفسیر نمونه. چاپ شانزدهم. تهران: دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۸.
المنجد، محمد نورالدین. الترادف فی القرآن الکریم (بین النظریه و التطبیق). چاپ دوم. دمشق: دارالفکر، ۲۰۰۷.
موسوی همدانی، محمدباقر. ترجمه قرآن بر اساس تفسیر المیزان. چاپ پنجم. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۷۴.
نرم‌افزار کتاب مقدس. مؤسسه ترجمه کتاب مقدس، ۲۰۰۹، ورژن ۱۹. ۲. ۱۱. ۳۱۵۲.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.