نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تفسیر تطبیقی ،مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر، تهران ،ایران.

2 مدیر گروه فقه قرآن و حدیث، مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام) ،قم ،ایران

چکیده

کارآمدی، امری نسبی است که با توجه به اهداف، امکانات و موانع خاص هر پدیده، تغیر می کند. این معیار مورد توجه خاص مکاتب و نظریات مختلف قرار گرفته است. اگرچه نظریه کارآمدی مورد نظر این مکاتب با مسائل دینی ما سازگاری ندارد، اما کارآمدی، به معنای محوریت داشتن سودمندی حداکثری در اموری چون رویکردهای تفسیری قرآن کریم، موجب ماندگاری و حتی کنش اجتماعی این نظریات خواهد شد. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این پرسش است معیارهای کارآمدی در رویکردهای مختلف یک نظریه تفسیری چگونه قابل اجرا است. بررسی توصیفی تحلیلی این مسئله حکایت از آن دارد که نظریه کارآمدی در رویکردهای ناظر به متن، مؤلف، و مفسر، با پیروی از معیارهای مهم در هر یک از این رویکردها، می تواند موجب ارائه نظریه کارآمد تفسیری شده، و گسترش کمی و کیفی فهم کتاب الهی را منجر گشته، و تنوع رویکردها و دیدگاههای تفسیری سر از نسبیت در نیاورد.با پیروی از معیارهای مهم در هر یک از این رویکردها، می تواند موجب ارائه نظریه کارآمد تفسیری شده، و گسترش کمی و کیفی فهم کتاب الهی را منجر گشته، و تنوع رویکردها و دیدگاههای تفسیری سر از نسبیت در نیاورد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of Contemporary Approaches in the Interpretation of the Qur'an Based on the Theory of Efficiency

نویسندگان [English]

  • khadijeh Ahmadi Bighash 1
  • Mohsen Ghamarzadeh 2

1 Ph.D. in Comparative Interpretation, Kowsar Islamic Sciences Education Complex, Tehran, Iran.

2 Director of the Quran and Hadith, Jurisprudence Group, Center for the Jurisprudence of the Imams (as), Qom, Iran.

چکیده [English]

Efficiency is a relative thing that varies according to the specific goals, possibilities and obstacles of each phenomenon. This criterion has been given special attention by different schools and theories. Although the theory of efficiency of these schools is not compatible with our religious issues, but efficiency, meaning to focus on maximum usefulness in matters such as contemporary interpretive approaches to the Holy Quran, will lead to the persistence and even social action of these theories. This research seeks to answer the question of how efficiency criteria are applicable in different approaches of an interpretive theory. Descriptive-analytical study of this issue indicates that the theory of efficiency in the approaches to the text, author, and interpreter, by following the important criteria in each of these approaches, can lead to efficient interpretive theory, and quantitative and qualitative expansion of understanding. He led the divine book, and did not overlook the diversity of interpretive approaches and views.
 
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  •  Interpretive Theory
  • Efficiency Criteria
  • Contemporary Interpretations
  • Different Approaches

کتاب­نامه

الف-کتب و مقالات

الف-1:فارسی

قرآن کریم.
نهج‌‌البلاغه (ترجمه صبحی صالح).
ابن‌‌منظور، محمد بن مکرم (1999)، لسان العرب، بیروت: دارالفکر.
ابوحجر، احمد عمر (2001)، التفسیر العلمی فی المیزان، بنغازی: دارالمدار الاسلامی‌.
آذرنگ، عبدالحسین (1390)، باب آشنایی با ریچارد رورتی، تهران: انتشارات جهان کتاب.
آزادی‌کناری، شعبان (1376)، «نگاهی به آموزش زبان فارسی به خارجیان»، مجله نامةپارسی، شماره هفتم، صص20-49.
امین الخولی (بی‌‌تا)، التفسیر نشأته تدرّجه تطوّره، بیروت: دارالکتاب اللبنانی.
ایازی، سید محمدعلی (1378)، قرآن و تفسیر عصرى، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
بابایی، علی‌‌اکبر (1396)، روش‌‌شناسی تفسیر قرآن، تهران: سمت.
پاکتچی، احمد (1387)، دایرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله (1391)، تفسیر تسنیم، قم: اسراء.
جوهری، اسماعیل بن حماد (1375)، الصحاح ‌تاج ‌اللغه و صحاح ‌العربیه، قم: معارف اهل‌‌بیت (ع).
خمینی، روح‌‌الله (1372)، آداب الصلاة، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار.
دلاور، علی (1390)، روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی، تهران: نشر ویرایش.
رازی، فخرالدین (1371)، مفاتیح الغیب(تفسیر کبیر)، تهران: اساطیر.
ریتزر، جورج (1380)، نظریه جامعه‌‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی.
زرقانی، محمد عبدالعظیم (بی‌‌تا)، مناهل‌ العرفان‌ فی‌ علوم‌ القرآن، مصر: داراحیاء الکتب‌ العربیة.
ساروخانی، باقر (1375)، روش‌‌های تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
سروش، عبدالکریم (1397)، قبض و بسط تئوریک شریعت، تهران: مؤسسه فرهنگی صراط.
سعیدی روشن، محمدباقر (1385)، تحلیل زبان قرآن و روش‌شناسی فهم آن، قم: مؤسسه پژوهشی حوزه و دانشگاه.
سیوطی، جلال الدین (1408)، البهجة المرضیه فی شرح الالفیه، قم: اسماعیلیان.
سیوطی، جلال‌‌الدین (1421)، الاتقان فی علوم القرآن، بیروت: دارالفکر.
شعاری‌‌نژاد، علی‌‌اکبر (1375)، فرهنگ علوم رفتاری، تهران: مؤسسه امیرکبیر.
صادقی، محمد (بی‌‌تا)، الفرقان فی تفسیر القرآن، بی‌‌نا: بی‌‌جا.
طباطبائى، سید محمدحسین (1374)، قرآن در اسلام از دیدگاه شیعه، قم: انتشارات اسلامى.
طباطبائی، سید محمدحسین (1393)، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسة الاعلمی.
طبرسی، فضل بن حسن (1379)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
طریحی، فخرالدین (1985)، مجمع‌‌البحرین، بیروت: مکتبة الهلال.
عمید زنجانی، عباسعلی (1373)، مبانی و روش‌‌های تفسیر قرآن، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
عمید، حسن (1390)، فرهنگ عمید، تهران: آگاه.
فتحعلی، محمود (1387)، مبانی اندیشه اسلامی؛ درآمدی بر نظام ارزشی و سیاسی اسلام، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
فیض کاشانی، ملا محسن (1386)، الصافی فی تفسیر القرآن، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه.
قاسمی، احمد جمال‌الدین (1398)، محاسن‌ التأویل، بیروت: دارالفکر.
کِرامش، کلر (1390)، زبان و فرهنگ، ترجمة فریبا غضنفری، راحله قاسمی و پدرام لعل‌بخش، تهران: امیرکبیر.
کوزر، لوئیس (1380)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌‌شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
مجتهد شبستری، محمد (1375)، هرمنوتیک: کتاب و سنت، تهران: طرح نو.
مجلسی، محمدباقر (1403)، بحارالانوار، بیروت، مؤسسة الوفاء.
مطهری، مرتضی (1370)، آشنایی با قرآن، تهران، انتشارات صدرا.
معرفت، محمدهادى (1418)، التفسیر و المفسرون فى ثوبه القشیب، مشهد، منشورات الجامعة الرضوى.
معین، محمد (1371)، فرهنگ معین، تهران: چاپخانه سپهر.
James, William (1995). Pragmatism (Philosophical Classics), Dover Publications.
The Cambridge Companion to Dewey (2010). Edited by Molly Cochran, Cambridge Cambridge: University Press.
CAPTCHA Image