دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

واگرایی ساحت آیات قرآن از ساحات علوم تجربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مدرس حوزه و دانشگاه، قم، ایران.
چکیده
مطالعات قرآن ‌پژوهی در رابطه قرآن با علوم‌ تجربی دو دسته محصول ایجابی و سلبی دارد. دسته اول به اعجاز علمی قرآن مربوط است. هسته مرکزی تئوری­های اعجاز علمی این است که قرآن دستاوردهای دانش­های تجربی را پیشگویی‌کرده یا این‌که توسط این دانش‌ها تأیید می‌شود. مطالب دسته دوم که به تعارضات میان مطالب قرآنی با آورده‌های علوم‌تجربی مربوط است، بر محور وجود گزاره‌های خلاف علم در این کتاب استوار است. پژوهش حاضر که با "توجهات منطقی و معرفت‌شناختی"، در نسبت میان قرآن و علم تجربی، ادعاهای تعارض و اعجاز را هم­زمان مدنظر دارد، پس از مروری بر تطور دیدگاه‌ها در رابطه قرآن و‌ علم در دهه‌های اخیر و ماهیت­شناسی تئوری­های علوم تجربی، اولاً نشان‌می­دهد درصورت تعارض چگونه می‌توان بجای توجیه و تأویل و تصرف در متن مقدس، صحت و دقت مدل‌های علمی را به چالش گرفت و ثانیاً با سنخ‌شناسی‌گزاره‌های قرآنی، آشکارمی­کند که ساحت بیانات قرآنی - در مقصد، روش‌ها و غایات - بکلی از ساحات مدل‌سازی‌های تجربی جداست و نفیاً و اثباتاً با آنها قیاس‌پذیر نیست تا "اعجاز" یا "تعارض" ادعا شود. پس آیات قرآنی که گزاره‌هایی قطعی و کاملاً غیرناظر به مدل‌سازی‌های علمی است و از افقی بالادستی القا می‌شود، هم‌رتبه و هم‌تراز گزاره‌های مدل‌های علمی نیست تا مؤید یا مخالف آنها بوده ‌باشد و از حیث منطقی و معرفت‌شناختی تنها می‌شود با گزاره‌های وحیانی یا عقلانی دیگری تأیید یا درگیر شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Divergence of the Field of Qur'anic Verses From the Field of Experimental Sciences

نویسنده English

Zahra Akavan Sarraf
Lecturer at the seminary and university, Qom, Iran.
چکیده English

Quranic Studies has two categories of outcomes when it comes to experimental sciences: positive and negative. The first category is to do with scientific miracles of Quran. The core of scientific miracle theory is that Quran foretells the achievements of experimental sciences or is confirmed by these sciences.  The second category which deals with the conflicts between Quranic material and data of experimental sciences, is based on the existence of statements contrary to science in this book.
The present study, with its "logical and epistemological considerations" regarding the relationship between Quran and experimental science, simultaneously considers claims of “miracle” and “conflict”.
After reviewing the evolution of views on the relationship between Quran and science in recent decades and the nature of theories of experimental sciences, this study firstly shows how to challenge the accuracy and precision of scientific models instead of justifying, interpreting and modifying the sacred text. Secondly with the typology of Quranic statements, it reveals that the realm of Quranic utterances - in destination, methods, and ends - is completely separate from the realms of empirical modeling, and is not negatively or positively comparable to them for claiming "miracle" or "conflict."
Quranic verses are definite and totally disregarding to scientific modeling, are sent from higher horizons and therefore are not on the same level of statements of scientific models to support or oppose them. So the verses of the Quran, logically and epistemologically, can only be confirmed or involved with other revelatory or rational statements.

کلیدواژه‌ها English

Sacred Text
Scientific Miracle
Conflict of Quran and Science
Modeling Experimental Sciences
  1. کتاب­نامه

    الف- کتب و مقالات

    • قرآن کریم.
    • ابن‌عبری، ابوالفرج یوحنا مارغریغوریوس (1377)، تاریخ مختصر الدول، ترجمه عبدالمحمد آیتی، چاپ اول، تهران: علمی و فرهنگی.
    • اخوان‌صراف، زهرا (1395)، «نقد رویکرد جاری و باز تقریر اعجاز علمی قرآن با ملاحظه علوم تجربی»، پرتو وحی، دورۀ 0، شمارۀ 1، صص 65-82.
    • بلاذری، احمد بن یحیی (1988)، فتوح البلدان، چاپ اول، بیروت: دار و مکتبه هلال.
    • ذهبی، محمدحسین (بی‌تا)، التفسیر ‌و‌ المفسرون، بی‌نا، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    • زیدان، جرجی (1386)، تاریخ تمدن اسلام، ترجمه علی جواهر کلام، چاپ دوازدهم، تهران: امیرکبیر.
    • سادلـر، توماس (1393)، رویان شناسی پزشکی(لانگمن)، ترجمه مسلم بهادری و عباس شکور، چاپ اول، تهران: ابن سینا.
    • سیوطی، جلال‌الدین (1421)، الإتقان ‌فی‌علوم ‌القرآن، چاپ دوم، بیروت: دار الکتاب العربی.
    • شریف رضی، محمد بن حسین (1414)، نهج البلاغه، تحقیق صبحی صالح، چاپ اول، قم: هجرت.
    • صفا، ذبیح‌الله (1384)، تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی، چاپ اول، تهران: مجید.
    • طبرسی، فضل بن حسن (1372)، مجمع‌ البیان‌ فی ‌تفسیر ‌القرآن، چاپ سوم، تهران: ناصر خسرو.
    • طبری، محمد بن جریر (1375)، تاریخ ‌الطبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، چاپ پنجم، تهران: اساطیر.
    • غزالی، ابو حامد محمد بن محمد (1380)، کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیوجم، چاپ نهم، تهران: علمی و فرهنگی.
    • غزالی، ابو حامد محمد بن محمد (1406)، جواهر ‌القرآن، محقق: محمد رشید رضا قبانی، چاپ دوم، بیروت: دار احیاء العلوم.
    • قرشی، سیدعلی‌اکبر (1377)، تفسیر احسن‌الحدیث، چاپ سوم، تهران: بنیاد بعثت.
    • کلینی، محمد بن یعقوب (1407)، الکافی، تحقیق: علی‌اکبرغفاری و محمد آخوندی، چاپ چهارم، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
    • مراغی، احمد بن مصطفی (بی‌تا)، تفسیر‌المراغی، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    • معرفت، محمدهادی (1381)، علوم قرآنی، چاپ چهارم، قم: مؤسسه تمهید.
    • معرفت، محمدهادی (1423)، شبهات ‌و‌ردود‌ حول‌ القرآن‌ الکریم، قم: مؤسسه تمهید.
    • نراقی، آرش (1393)، حدیث حاضر و غائب، چاپ دوم، تهران: نگاه معاصر.
    1. A) Books and Articles

    Holly Qur'an.

    Akhavan Sarraf, Zahra (2016). “Naghd-e Rooykard-e Jari va Baztaqrir-e Eejaz-e Elmi-e Quran ba Molahez-e Olum-e Tajrebi”, Parto-e Vahi, Vol. 0, No. 4, pp. 65-82. [In Persian]

    Balazori, Ahmad bin Yahya (1988). Fotooh al-Boldan, 1st ed, Beirut: Dar va Maktabe Helal. [In Arabic]

    Buber, Martin (2016). Eclipse of God, Princeton: Princeton University Press.

    Ibn-e Ebri, Abolfaraj Yuhanna Marqriquris (1998). Tarikh-e Mokhtasar al-Dowal, Translated by Abdol Majid Ayati, 1st ed, Tehran: Elmi va Farhangi. [In Arabic]

    Kaysing, Bill (2002). We Never Went to the Moon: America's Thirty Billion Dollar Swindle, United States: Create Space.

    Kulaini, Muhammad ibn Yaqub (1987). Alkafi, Aliakbar Qaffari va Muhammad Akhoundi, 4th ed, Tehran: Dar al-Kotob al-Eslamiyeh. [In Arabic]

    Ma’refat, Muhammad Hadi (2002). Olum-e Qurani, 4th ed, Qom: Tamhid. [In Persian]

    Ma’refat, Muhammad Hadi (2003). Shobahaat va Rudood Houl al-Quran al-Karim, Qom: Tamhid. [In Arabic]

    Maraqi, Ahmad ibn Mustafa (N.D). Tafsir al-Maraqi, Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi. [In Arabic]

    Naraqi, Arash (2014). Hadith-e Hazer va Qaeb, 2nd ed, Tehran: Negah-e Mo’aser. [In Persian]

    Qazali, Abu Hamed Muhammad ibn Muhammad (1986). Jawaher al- Quran, Muhammad Rashid Reza Qurbani, 2nd ed, Beirut: Dar Ihyae al-Olum. [In Arabic]

    Qazzali, Abu Hamed Muhammad bin Muhammad (2001). Kimiyaye Sa’adat, Hosein Khadiv Jam, 9th ed, Tehran: Elmi va Farhangi. [In Persian]

    Qorashi, Sayyed Ali Akbar (1998). Tafsir-e Ahsan al-Hdith, 3rd ed, Tehran: Bonyad-e Bi’sat.

    Sadler, Tomas (2014).  Royan Shenasi Pezeshki (Longmann), Translated by Moslem Bahadori va Abbas Shakoor, 1st ed, Tehran: Ibn Sina. [In Arabic]

    Safa, Zabihullah (2005). Tarikh-e Olum-e Aqli dar Tamaddon-e Eslami, 1st ed, Tehran: Majid. [In Persian]

    Sharif Razi, Muhammad bin Hossein (1994). Nahj al-Balaqah, Sobhi Saleh, 1st ed, Qom: Hejrat. [In Arabic]

    Soyouti, Jalaledin (2001). Al-Etqan fi ‘Uloom al-Quran, 2nd ed, Beirut: Dar al-Ketab al-Arabi. [In Arabic]

    Tabari, Muhammad bin Jarir (1996). Tarikh al-Tabari, Translated by Abulghasem Payande, 5th ed, Tehran: Asatir. [In Persian]

    Tabarsi, Fazl ibn Hasan (1993). Majmae al-Bayan fi Tafsir al-Quran, 3rd ed, Tehran: Naser Khosro. [In Arabic]

    Zahabi, Muhammad Hosein (N.D). Al-Tafsir val Mofasseroon, Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi. [In Arabic]

    Zeydan, Jorji (2007). Tarikh-e Tamaddon-e Eslam, Translated by Ali Jawaher Kalam, 12th ed, Tehran: Amir Kabir. [In Arabic]

    1. B) Website                                                                                                                                                                       

    "Shobhe Botlan-e Khelaf-e Elm dar Quran" (23/08/2019), Jafar Nekounam. Available at: http://nekoonam.parsiblog.com/Posts/426.

    "Quran; Ketab-e Mo'ezeh " (2019/08/23), Jafar Nekounam. Available at:   http://nekoonam.parsiblog.com/Archive/%d8%a7%d8%b9%d8%ac%d8%a7%d8%b2+%d9%82%d8%b1%d8%a2%d9%86/.

    "Hypothesis theory or law" (2019/08/23). Available at:    https://futurism.com/hypothesis-theory-or-law.

    "Flat Earth – Frequently Asked Questions" (2019/08/23). Available at:     https://wiki.tfes.org/Flat_Earth__Frequently_Asked_Questions#How_do_you_explain_day.2Fnight_cycles_and_seasons.3F.

    "Flat Earth" (2019/08/23). Available at:     https://en.wikipedia.org/wiki/Flat_Earth.

    "Naqdi bar Maqale Quran va Elm" (2019/08/30), Yadollah Hajizade, Bank-e Maqalat-e ‘Olum-e Ensani va Eslami Pajoohe. Available at:   http://www.pajoohe.net/fa/index.php?Page=definition&UID=39287.

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.