دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

نقد نئوآتئیسم داروینی از زاویه نگاه جریان‌های منتقد غربی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسنده
مجتبی افشارپور
استادیار، گروه کلام، مجتمع آموزش عالی حکمت و مطالعات ادیان، دانشگاه جامعه المصطفی (ص) العالمیه، قم، ایران.
10.22096/rc.2026.2075448.1281
چکیده
از زمان تولد الحاد جدید که سردمدارانش آن را الحاد علم بنیاد معرفی می‌کنند، حدود ربع قرن گدشته است. دراین زمان نسبتا کوتاه شاخه مبتنی بر زیست شناسی تکاملی در الحاد جدید که از آن با عنوان نئوآتئیسم داروینی نیز یاد می‌شود، پرچالشترین حوزه الحاد جدید بوده و رد و اثباتهای پرشماری را به خود دیده است. برخلاف ادعای نئوآتئیستهای داروینی، برداشت الحادی از نظریه تکامل داروین حتی به مدد اکتشافات جدید سلولی و ژنی، حرف آخر در زمینه نسبت میان علم و دین و در حوزه باور به خدا در عصر علم نبوده و گروههای متعدد قابل توجهی در محافل آکادمیک غربی در مقابل آنها صف آرایی کرده اند. این مقاله با روش مروری قصد دارد تا با ارائه گزارشی از جریانهای غربی منتقد نئوآتئیسم داروینی، انتقادات اندیشمندان غربی بر این شاخه الحادی را پررنگ و در برخی موارد تحلیل نماید. داده‌های این مقاله وجود حداقل پنج گروه مخالف با برداشت الحادی از نظریه تکامل را به دست می‌دهد. گروههایی که با روشهای گوناگون، از علمی گرفته تا فلسفی و معرفت شناسی، به نقد الحاد نوداروینی پرداخته‌اند. در این مقاله مهمترین شخصیتها و آثار مکتوب و بعضا شفاهی از هر گروه مورد معرفی قرار می‌گیرند.
کلیدواژه‌ها
آتئیسم
نوداروینیسم
منتقدان غربی الحاد جدید
فرگشت

عنوان مقاله English

Critique of Neo-Darwinian Atheism from the Perspective of Western-Critical Movements

نویسنده English

Mojtaba Afsharpour
Assistant Professor, Department of Theology, Wisdom and Studies of Religions Higher Education Complex, Al-Mustafa International University, Qom, Iran
چکیده English

Since the birth of the New Atheism, whose advocates characterize it as a science-based atheism, roughly a quarter of a century has elapsed. In this relatively short period, the evolutionary biology branch of New Atheism, often referred to as Neo-Darwinian Atheism, has been one of the most contested domains within the movement, yielding numerous rebuttals and defenses. Contrary to the claims of Neo-Darwinian atheists, the atheistic interpretation of Darwinian evolution—even with the aid of recent cellular and genetic discoveries—has not delivered the final word on the science–religion relationship or on belief in God within the science era. A substantial and notable array of Western academic circles have stood opposed to them. This review-based article aims to, by presenting an account of Western Critical Movements of Neo-Darwinian atheism, foreground and, in some cases, analyze the criticisms that Western scholars have leveled at this atheistic branch. The data presented in this article identify at least five dissenting groups that contest the atheistic reading of evolutionary theory, employing methods ranging from scientific to philosophical and epistemological. In this essay, the principal figures and scripted as well as oral works from each group are introduced.

کلیدواژه‌ها English

Atheism
Neo-Darwinism
Western critics of the new atheism
Evolution

سیاهه منابع

الف- منابع فارسی:
شکویی‌پور، مطهره، و محمد کیوانفر. «بررسی استدلال تکاملی پلانتینگا علیه طبیعت باوری و نقد سوسا و پاسخ پلانتینگا»، فصلنامه اندیشه دینی، شماره 71 (تابستان 1398): 71-92
عبادی، اعظم. «بررسی نظریه تکامل از دیدگاه آلوین پلانتینگا»، فصلنامه انجمن معارف اسلامی ایران، شماره 5 (زمستان 1384): 175-192.
کوپرسکی، جفری. فیزیک خداباوری؛ خدا، فیزیک و فلسفه علم. ترجمه امیرمسعود جهان‌بین. تهران: پارسیک، 1402.
لارنس، جروم، و رابرت لی. میراث باد. ترجمه یداللّه آقاعباسی. تهران: کرگدن، 1402.
مک گراث، آلیستر. «آیا علم خدا را کشته است؟». ترجمه فاطمه احمدی، نامه علم و دین، شماره 41 تا 44 (پاییز 1387 تا تابستان 1388): 113-130
مک گراث، آلیستر. خدای داوکینز؛ از ژن خودخواه تا توهم خدا. ترجمه میثم توکلی بینا. قم: پژوهشگاه علم و فرهنگ اسلامی، 1401.
هات، جان. خدا و الحاد جدید؛ پاسخی انتقادی به داکینز، هریس و هیچنز. ترجمه علی شهبازی. قم: دانشگاه مفید، 1399.
ب- منابع لاتین:
Behe, Michael. "Molecular Machines: Experimental Support for the Design Inference." In intelligent design creationism and its critics: philosophical, theological and scientific perspective, Edited by Jon Buell and Virginia Hearn. Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
Behe, Michael. "Secrets of the cell." May 10, 2025. https://www.theism.ir/content/528.
Behe, Michael. A Mousetrap for Darwin: Michael J. Behe Answers His Critics. Seattle: Discovery Institute Press, 2020.
Behe, Michael. Darwin's Black Box: The Biochemical Challenge to Evolution. New York: Free Press, 1996.
Conway Morris, Simon. Life’s Solution: Inevitable Humans in a Lonely Universe. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
Conway Morris, Simon. The Crucible of Creation: The Burgess Shale and the Rise of Animals. Oxford: Oxford University Press, 1998.
Darwin, Charles. On the Origin of Species by Means of Natural Selection. New York: d.appleton and company, 1869.
Dembski, William. The Design Inference: Eliminating Chance through Small Probabilities. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
"Expelled." April 3. 2024. https://www.aparat.com/v/p13p3g4.
Feser, Edward Charles. Aristotle’s Revenge: The Metaphysical Foundations of Physical and Biological Science. Neunkirchen-Seelscheid, Germany: Editiones Scholasticae, 2019.
Feser, Edward Charles. The Last Superstition: A Refutation of the New Atheism. South Bend, IN: St. Augustine's Press, 2008.
Gould, Stephen Jay. Wonderful Life: The Burgess Shale and the Nature of History. New York: W. W. Norton & Company, 1990.
Gray, asa. “Scientific Worthies: CHARLES ROBERT DARWIN.” Nature 10, no. 240 (1874): 79-81
Kenneth R. Miller. Finding Darwin's God: A Scientist's Search for Common Ground Between God and Evolution. New York: HarperCollins, 1999.
Koons, Robert C, William M.R Simpson, & James Orr. Neo-Aristotelian metaphysics and the theology of nature. Routledge Studies in Metaphysics, London: Routledge 2021.
Noble, Denis. Dance to the Tune of Life: Biological Relativity. Cambridge: Cambridge University Press, 2016.
Noble, Denis. The Music of Life: Biology Beyond Genes. Oxford: Oxford University Press, 2006.
Plantinga, Alvin. The Analytic Theist: An Alvin Plantinga Reader. Edited by James F. Sennett. Grand Rapids, MI: Wm. B. Eerdmans-Lightning Source, 1998.
Plantinga, Alvin. Where the Conflict Really Lies: Science, Religion, and Naturalism. Oxford: Oxford University Press, 2011.
Shapiro, James. “Why the Third Way of Evolution Is Necessary.” Theoretical Biology Forum 114, no. 2 (Jul 2021): 13-26. doi: 10.19272/202111402002. PMID: 36382546.
Shapiro, James. Evolution: A View from the 21st Century. Upper Saddle River, NJ: FT Press, 2022.
Wikipedia. "Simon Conway Morris." August 8, 2025. https://en.wikipedia.org/wiki/Simon_Conway_Morris.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 مرداد 1405