دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

«بررسی تطبیقی دیدگاههای طبیعت گرایانه ادوارد ویلسون و دنیل دنت در ارتباط با آفرینش انسان و مقایسه آن با رویکردهای وحیانی در مبانی و برآیندها»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران.
2 دانشیار، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران.
3 دانشیار، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.
چکیده
طبیعت‌گرایانی چون ویلسون و دنت معتقدند انسان موجودی تکوین یافته در چرخه طبیعت و در گردونه تکامل است. از نظر ویلسون علوم تجربی و دین به عنوان بخشی از علوم انسانی با یکدیگر ارتباط و تعامل دارند؛ اما دنت اعتباری برای دین در مقوله فرهنگ بشری قائل نیست، دلایل وی در این ارتباط دچار تعارض مفهومی و پارادوکس درونی است. این پژوهش کیفی به شیوه تطبیقی نشان می‌دهد دیدگاههای طبیعت‌گرایانه در ارتباط با تکوین و پیدایش انسان، در عین تمایز اساسی با نگرشهای وحی گرایانه قرابت و نزدیکی دارد؛ در واقع هر دو دیدگاه به تطابق برخی ویژگیهای انسان با دیگر موجودات طبیعت در سیر تکوین تکاملی و برخی اختصاصات ظاهری تصریح دارند، اما این تطابق در منظر طبیعت‌گرایانه بر تمام ماهیت انسانی و در منظر دینی تنها بر ساحت جسمانی بشر انطباق دارد. یافته این پژوهش ارائه نظریه تکامل ساختاری و تکامل هویتی انسان است که از این حیث می‌توان نسبت و رابطۀ بین انسان و طبیعت را چونان ارتباط بین انسان و نفس انسانی از منظر فلسفی دانست. نوع نگرش به آفرینش انسان، نتایج و پیامدهای متمایزی را به دنبال خواهد داشت؛
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Comparative Analysis of Edward Wilson and Daniel Dennett's Naturalistic Perspectives on Human Creation and a Comparison with Revelation-Based Approaches in Foundations and Outcomes

نویسندگان English

Fateme Ahooei 1
Fahimeh Shariati 2
Ahmad Nasiri Mahallati 3
1 PhD student, Faculty of Theology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Theology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
3 Associate Professor, Faculty of Theology, Ferdowsi University, Mashhad, Iran.
چکیده English

Naturalists like Wilson and Dennett believe that humans are beings developed within the cycle of nature and the process of evolution. From Wilson's perspective, the empirical sciences and religion, as part of the humanities, are interconnected and interact; however, Dennett doesn't attribute any validity to religion within the realm of human culture, and his reasoning in this regard suffers from conceptual contradictions and internal paradoxes. This qualitative research, using a comparative method, demonstrates that naturalistic viewpoints regarding the development and emergence of humans, while fundamentally distinct from revelation-based perspectives, possess certain affinities and similarities. In reality, both perspectives acknowledge the alignment of some human characteristics with other creatures in nature through the evolutionary process and certain apparent specificities, but this alignment, from a naturalistic viewpoint, applies to the entirety of human nature, while from a religious viewpoint, it only applies to the physical aspect of humanity. The finding of this research is the presentation of a theory of structural evolution and identity evolution of humans, from which the relationship between humans and nature can be viewed philosophically as akin to the relationship between a person and their soul. The type of perspective on human creation will lead to distinct results and consequences.

کلیدواژه‌ها English

Wilson
Dennett
Naturalism
Theory of Evolution
Science and Religion
Human Creation
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
اسمارت، نینیان. تجربه دینی بشر. ترجمه مرتضی گودرزی. تهران: سمت، 1383.
باربور، ایان. دین و علم. ترجمه پیروز فطورچی. چاپ سوم. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1401.
پاپینو، دیوید. طبیعت‌گرایی. ترجمه حسن امیری آرا. چاپ اول. تهران: ققنوس، 1395.
جانز، استیو. فرگشت و تکامل. ترجمه پیمان ابراهیمی. چاپ اول. تهران: آرنا، 1396.
داروین، چارلز. تبار انسان. ترجمه کاوه قدیمی. چاپ اول. تهران: سبزان، 1399.
دیوانی، امیر. حیات جاودانه، پژوهشی در قلمرو معاد شناسی. قم: معاونت امور اساتید و دروس معارف اسلامی، 1376.
دنت، دنیل سی. ایده خطرناک داروین، فرگشت و معناهای زندگی. ترجمه احسان شاه قاسمی. چاپ اول. تهران: لوگوس، 1400.
ریدلی، مارک. تکامل. ترجمه عبدالحسین وهاب‌زاده. مشهد: جهاد دانشگاهی، 1391.
شیرازی، صدرالدین محمد. الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعه. تصحیح و تحقیق: علی‌اکبر رشاد. چاپ اول. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1383.
طباطبایی، سید محمدحسین. المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیه قم، 1374.
کارل، الکسیس. انسان موجود ناشناخته. ترجمه عنایت، تهران: شهریار، 1387.
مایر، ارنست. تکامل موجودات زنده. ترجمه محمد سعید حیدرنژاد. شهرکرد: دانشگاه شهرکرد، 1395.
مایر، ارنست. چیستی تکامل. ترجمه مهدی صادقی. چاپ سوم. تهران: نشر نی، 1397.
میرزایی، محمدصادق. الهیات و تکامل داروینی. ترجمه محمدصادق میرزایی، مهدی باقری، نرگس فتحعلیان، و روزبه زارع. به کوشش سید حسن حسینی. چاپ دوم. تهران: امیرکبیر، 1398.
ویلسون، ادوارد آزبرن. تنوع حیات. ترجمه عبدالحسین وهاب‌زاده. چاپ اول. تهران: مانا، 1376.
ویلسون، ادوارد آزبرن. در جستجوی طبیعت، غریزه زیست گرایی. ترجمه کاوه فیض‌اللهی. چاپ اول. تهران: فرهنگ نشر نو، 1397.
ویلسون، ادوارد آزبرن. سرچشمه‌های خلاقیت. ترجمه آرش طهماسبی. چاپ اول. تهران: فرهامه، 1400.
ویلسون، ادوارد آزبرن. سوسیوبیولوژی (زیست شناسی اجتماعی). ترجمه عبدالحسین وهاب‌زاده. چاپ اول. مشهد: جهاد دانشگاهی، 1384.
هاوکینگ، استفن، لئوناردو ملودینو. طرح بزرگ. ترجمه عبدالحسین صبوری. چاپ اول. تهران: شبگیر، 1392.
هریسون، پیتر. علم و مذهب، واکنشها و تأثیرات متقابل. ترجمه علی بازیاری شورابی. چاپ اول. تهران: سبزان، 1394.
ب- منابع لاتین:
Dennett, D. C. Breaking the Spell: Religion as a Natural Phenomenon. New York: Viking Penguin, 2006. 
Dennett, D. C. From Bacteria to Bach and Back: The Evolution of Minds. New York: W. W. Norton & Company, 2017.
Fry, S. The Four Horsemen: The Conversation that Sparked an Atheist Revolution. New York: Random House, 2019.
Hornby, A. S. Oxford Advanced Learner's Dictionary of Current English. 8th ed. Edited by J. Turnbull, Managing. Tehran: Daneshyar, 2010.
Ruse, M. Evolutionary Naturalism: Selected Essays. New York: Taylor & Francis e-Library, 2005.
Ruse, M. Taking Darwin Seriously: A Naturalistic Approach to Philosophy. Oxford: Basil Blackwellm, 1986.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.