دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

نظریه‌ای دربارۀ جنگ و شهادت‌طلبی به مثابه روش اصلی در قیام سیدالشهدا(ع): سنجش شواهد تاریخی مخالف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استاد، دپارتمان فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران.
چکیده
هدف مقالهٔ حاضر، با استفاده از روش استنتاج بهترین تبیین (IBE)، دفاع از چنین نظریه‌ای برای تبیین چرایی و چگونگی قیام سیدالشهدا(ع) است: امام(ع) از آغاز و با آگاهی و ارادهٔ خود، روش جنگ و شهادت‌طلبی را برای رسیدن به اهداف خود انتخاب کردند و دیگر روش‌ها، چون تلاش برای تشکیل حکومت، مذاکره، درخواست صلح و نظایر آن را در خدمت این روش اصلی به کار گرفتند. برای رسیدن به این هدف، نشان داده می‌شود که نظریهٔ برگزیده می‌تواند پاسخ درخوری به شواهد به‌ظاهر خلاف و مبطل، یعنی حوادثی چون خروج از مدینه به قصد حفظ جان، پاسخ مثبت امام(ع) به دعوت مردم کوفه و ارسال مسلم، دعوت به صلح و پرهیز از شروع جنگ بدهد. در نتیجه، در قیاس با نظریه‌های رقیب، نظریهٔ برگزیده می‌تواند معیارهای بهترین نظریه، معرفی‌شده در چارچوب IBE را ارضا کند. ازاین‌رو، باور به صدقِ آن، موجه و معقول است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Theory of War and Seeking-Martyrdom as the Major Means of Imam al-Husayn’s (AS) Uprising: An Appraisal of Contradictory Historical Evidence

نویسنده English

Mir Saeid Moosavi Karimi
Professor, Department of Philosophy, Mofid University, Qom, Iran.
چکیده English

This paper aims to formulate and defend a theory that can explain rationally and justifiably the uprising of Imam al-Husayn (AS) as follows: from the beginning of his movement, Imam al-Husayn (AS) chose war and seeking-martyrdom consciously and voluntarily as major means to his ends, and used other means such as government formation, negotiation, and peacekeeping as the minor means to facilitate the major ones. To fulfill this goal, it will be illustrated that the suggested theory, in comparison to its rivals, can provide much better responses to some apparently conflicting and contradictory historical evidence, such as Imam al-Husayn (AS) accepting the demand of the people of Kufa to form a government, requesting peace, or avoiding war with the enemy. Hence, by employing IBE, we can rationally and justifiably show the suggested theory’s veracity compared to its rivals. Hence, belief in the truth of the suggested theory is justified and rational.

کلیدواژه‌ها English

Imam al-Husayn(AS)
Uprising
Peace
Kufa
Seeking-Martyrdom
IBE
سیاهه منابع
الف-منابع فارسی و عربی:
قرآن.
نهج‌البلاغه.
ابن‌اثیر، ابوالحسن علی ‌بن ‌محمد. الکامل فی التاریخ. جلد 4. بیروت: دار صادر، 1399ق.
ابن‌اعثم‌کوفی، احمد. کتاب الفتوح. تحقیق: علی شیری. جلد 5. بیروت: دارالأضواء، 1411ق.
ابن‌جوزی، یوسف ‌بن ‌قزاوغلی.‌ تذکرة الخواص من الأمة بذکر خصائص الأئمة. جلد 2. تحقیق: حسین تقی‌زاده. قم: المجمع‌العالمی لاهل‌البیت(ع)، مرکز الطباعة و النشر، 1426ق.
ابن‌خلکان، احمد بن ‌محمد. وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان. جلد 2. تحقیق: احسان عباس. بیروت: دار صادر، 1900.
ابن‌شهرآشوب، محمد بن ‌علی. مناقب آل أبی‌طالب. جلد 4. قم: انتشارات علّامه، 1379ق.
ابن‌العربی، محمد بن ‌عبداللّه أبوبکر. العواصم من القواصم فی تحقیق مواقف الصحابة بعد وفاة النبی(ص). تحقیق: محب‌الدین الخطیب و محمودمهدی الاستانبولی. بیروت: دارالجیل، 1407ق.
ابومخنف، لوط ‌بن ‌یحیی. وقعةالطفّ. تحقیق/تصحیح: محمدهادی یوسفی‌غـروی. قـم: جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیه قم، 1417ق.
اسفندیاری، محمد. عاشوراشناسی. تهران: نشر نی، 1398.
اشتهاردی، علی‌پناه. هفت ساله چرا صدا درآورد؟. قم: چاپخانه علمیه، 1391ق.
اعتمادالاسلامی بختیاری، محمدمهدی. «واکاویِ توجیهِ معرفت‌شناختیِ استنتاجِ بهترین تبیین»، پایان‌نامه دکتری، اساتید راهنما: میرسعید موسوی کریمی و ابراهیم آزادگان، دانشگاه صنعتی شریف، دانشکده فلسفه علم، 1395.
خوارزمی، موفق‌ بن ‌احمد. مقتل الحسین. تحقیق: محمد سماوی. جلد 1. قم: انوارالهدی، 1381.
ذهبی، شمس‌الدین محمد بن ‌أحمد. تاریخ الإسلام و وفیات المشاهیر و الأعلام. جلد 8. تحقیق: عمر عبدالسلام التدمری. بیروت: دارالکتاب العربی، 1413ق.
سید ابن‌طاووس. أللُّهوف عَلی قَتْلَی‌الطُّفوف. تهران: انتشارات اسوه، 1380.
سید مرتضی، علی ‌بن ‌الحسین. تنزیهالانبیاء. بیروت: دارالاضواء، 1409ق.
شیخ طوسی، محمد بن ‌حسن. تلخیص الشافی. جلد 4. تصحیح: حسین بحرالعلوم. قم: محبین، 1382.
صافی گلپایگانی، لطف‌اللّه. حسین علیه‌السلام: شهید آگاه و رهبر نجاتبخش اسلام. مشهد: مؤسسه نشر و تبلیغ، 1366.
صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌اللّه. نگاهی به حماسه حسینی استاد مطهری. تهران: انتشارات کویر، 1384.
صالحی نجف‌آبادی، نعمت‌اللّه. شهید جاوید. چاپ هجدهم. تهران: انتشارات امید فردا، 1387.
صدوق، محمد بن علی بن بابویه. الامالی. قم: مؤسسة البعثة، 1417ق.
طبرسی، فضل ‌بن ‌حسن.‌ إعلام‌الوری بأعلام‌الهدی.‌ جلد 1. قم: مؤسسه آل‌البیت(ع) لاحیاء دارالتراث، 1417ق.
طبری، ابوجعفر محمد بن ‌جریر. جامعالبیان فی تفسیر القرآن. جلد 20. بیروت: دارالمعرفة، 1412ق.
طبری، ابوجعفر محمد بن ‌جریر. تاریخ الرسل و الملوک. جلد 5. قاهره: دارالمعارف، 1967م.
فنایی، ابوالقاسم. افسون گل سرخ. تهران: نگاه معاصر، 1400.
قمی، علی‌ بن ‌ابراهیم. تفسیرالقمی. تحقیق و تصحیح: طیب موسوی جزائری. جلد 3. چاپ سوم. قم: دارالکتاب، 1404ق.
مجلسی، محمدباقر. بحارالأنوار. جلد 44. بیروت: مؤسسة الوفاء، 1403ق.
مطهری، مرتضی. حماسهٔ حسینی. جلد 3. قم: انتشارات صدرا، 1365.
مطهری، مرتضی. حماسهٔ حسینی. جلد 2. قم: انتشارات صدرا، 1376.
مفید، محمد بن محمد بن النعمان. الارشاد فی معرفه حجج الله علیالعباد. جلد 2. قم: مؤسسه آل‌البیت لاحیاءالتراث، 1416ق.
موسوی کریمی، میرسعید. «جنگ و شهادت‌طلبی به‌مثابه روش اصلی: تحلیلی کلامی-تاریخی از چرایی قیام سیدالشهدا علیه‌السلام»، دین و دنیای معاصر9، شمارهٔ 2 (پاییز و زمستان 1401): 7-36.
موسوی کریمی، میرسعید. «نظریه‌ای دربارهٔ جنگ و شهادت‌طلبی به‌مثابه روش اصلی در قیام سیدالشهدا(ع): سنجش شواهد تاریخی موافق»، پژوهش‌های تاریخی15، شماره دوم (تابستان 1402): 1-21.
موسوی کریمی، میرسعید، و سید محمدمهدی اعتمادالاسلامی. «ارتباط مزیت‌های تبیین‌گر با یکدیگر و محدودیت ایراد هانگرفورد»، ذهن  16، شمارۀ 63 (پاییز 1394): 131-164.
موسوی کریمی، میرسعید، و سید محمدمهدی اعتمادالاسلامی. «استنتاج بهترین تبیین و ایراد گروه بد»، هستی و شناخت، جلد 2، شمارهٔ 2 (1394): 111-131.
موسوی کریمی، میرسعید، و سید محمدمهدی اعتمادالاسلامی. «واکاویِ ملاک‌های احتمالاتی در استنتاج بهترین تبیین»، دوفصلنامه منطق‌پژوهی 8، شمارهٔ 16 (پاییز و زمستان 1396): 25-48.
موسوی کریمی، میرسعید، و سید محمدمهدی اعتمادالاسلامی. «ناتوانیِ احتمال‌گرایی در پاسخ به ایراد وُلتِر»، روش‌شناسی علوم انسانی 25، شمارهٔ 98 (بهار 1398): 13-150.
یعقوبی، احمدبن‌اسحاق.  تاریخالیعقوبی. جلد 2. بیروت: دار صادر، 1379ق.
 
ب- منابع لاتین:
Douven, Igor. "Abduction." The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edited by Edward N. Zalta. (2021) URL = <https://plato.stanford.edu/archives/sum2021/entries/abduction/>.
Edited by Josephson, J.R., & Josephson, S.G. Abductive Inference: Computation, Philosophy, Technology. Cambridge: CUP, 2003.
Schupbach, J.N. “Is the Bad Lot Objection Just Misguided?.” Erkenntnis 79 (2014): 55-64.
Van Fraassen, B.C. Laws and Symmetry. New York: OUP, 1989.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.