دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

تحلیل مباحث قرآن‌پژوهانه و محتوای تفسیری کتاب قرآن مورخان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدرس حوزه و دانشگاه، قم، ایران.
2 پژوهشگر، قم، ایران.
چکیده
تألیف چهارجلدی قرآن مورخان، از آخرین آثار موسوعه‌گونی است که در آکادمیای غربی درباره قرآن انجام شده‌‌است. مهم‌ترین پرسش‌هایی که براساس متن کتاب و گزارشات ارائه شده توسط دست اندرکاران آن مطرح است، به جایگاه این اثر در مباحث فراتفسیری و تفسیری معاصر و فواید علمی جدیدی برمی‌گردد که می‌تواند به حوزه قرآن‌پژوهی و تفسیر‌پژوهی عرضه کند یا تحولاتی که می‌تواند در این حوزه ایجاد نماید. بحث حاضر، با نگاهی به مباحث کلی قرآن‌پژوهانه این اثر که به اموری مثل تاریخ‌تدوین، منابع و مصادر، ساختار قرآن مربوط است -در جلد اول-، و نیز مروری بر نمونه‌هایی از مباحث تفسیری -در جلدهای دوم و سوم-، ضمن ارائه شواهد، آشکار می‌‌‌کند این اثر در رویکرد عمومی خود بر مبادی و پیش‌فرض‌های برخاسته از مطالعات مدرن کتاب مقدس مبتنی یا از آنها اثر پذیرفته که ممکن است در مورد قرآن‌کریم معتبر نباشد و پرسش‌های معرفت‌شناختی مهمی مطرح می‌کند که اعتبار روش‌های به کار رفته در کتاب را زیر ذره‌بین می‌برد. همچنین نشان‌می‌دهد که دیدگاه‌های مطرح در جلد اول یا کلیات قرآن‌پژوهانه، با محتوای تفسیری اثر همسو نیست. اما داده‌های جزئی کتاب، از جهت شناخت بایسته‌های تبیین و پژوهش و نیز بهره‌وری از قرائن و شواهد عرضه‌شده، بعنوان جزئی از فرآیند تفسیر در مطالعات معاصر واجد ارزش علمی است؛ هرچند یافته‌های علمی مورد تأکید ویراستاران این اثر بر مسیر مطالعات‌قرآنی معاصر تأثیر جدی نگذارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Analysis of the Quranic Studies and Interpretive Content of the Book “Le Coran des Historiens”

نویسندگان English

Zahra Akhavan Saraf 1
Maryam Hedayat Kelishadi 2
1 Lecturer at the seminary and university, Qom, Iran.
2 Researcher, Qom, Iran.
چکیده English

The book “Le Coran des historiens”, is among the latest comprehensive publications on the Quran in Western academia. Key questions arising from the book's content and reports by its contributors pertain to its place in contemporary exegetical and meta-exegetical discussions, as well as the new scholarly benefits it may offer to Quranic and interpretation studies, or the transformations it might bring about in this field.This discussion examines the general Quranic studies topics such as the history of compilation, sources, and structure of the Quran, and reviews examples of exegetical discussions.By presenting evidence, it reveals that the work's general approach is based on principles and assumptions derived from or influenced by modern biblical studies, which may not be applicable to the Holy Quran.This raises significant epistemological questions that scrutinize the validity of the methods employed in the book.It also shows that the perspectives presented or the general Quranic studies are not aligned with the exegetical content of the work. However, the detailed data in the book, in terms of understanding the essentials of explanation and research, as well as utilizing the provided evidence and clues, hold scholarly value as part of the interpretative process in contemporary studies; although the scholarly findings emphasized by the editors of this work may not have a significant impact on the course of contemporary Quranic studies.

کلیدواژه‌ها English

The Quran of Historians
Amir-Moezzi
Western Quranic Studies
Orientalists
Le Coran des historiens
سیاهه منابع
قرآن کریم.
الف- منابع فارسی:
 
اخوان صراف، زهرا. «آسیب‌شناسی مطالعات قرآنی خاورپژوهان»، مشکوة، شماره 81 (اسفند 1382):16-4.
اخوان صراف، زهرا. «حفره‌های استشراقی پیش روی مطالعات مدرن و روشمند قرآن»، مشکوة، شماره 153 (اسفند 1400): 63-82.
اخوان صراف، زهرا. «نقد روش‌های مطالعات مدرن کتاب مقدس با تأکید بر قرآن مورخان»، دسترسی در 18/11/1403، https://taqribstudies.ir/گزارش-نهایی-کرسی-70/.
اخوان صراف، زهرا. «واگرایی مطالعات تفسیری معاصر از غایات انسان‌مدار قرآن کریم»، اسلام‌شناسی و قرآن‌پژوهی در جهان معاصر، شماره 3 (بهار و تابستان 1402): 19-37.
اخوان صراف، زهرا. گزارش مشروح جلسات انجمن مباحثات قرآنی دفتر اول: مباحث تفسیرپژوهانه. قم: [بی‌نا]، [بی‌تا].
امیرمعزی، محمدعلی. «از کلینی تا خمینی، فقهای شیعه ادعای عرفان دارند»، دسترسی در 19/11/1403. https://www.rfi.fr/fa/فرهنگ-و-هنر/20180722-از-کلینی-تا-خمینی،-فقهای-شیعه-ادعای-عرفان-دارند؛-گفت%E2%80%8Cوگو-با-محمدعلی-امیرمعزی.
امیرمعزی، محمدعلی. «تشیع نخستین، گذرگاه عرفان باستان به عرفان اسلامی»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/AmirMoezzi/99
امیرمعزی، محمدعلی، مجید سلیمانی و محسن متقی. «مطالعاتی تازه در باب ریشه‌های قرآن و اسلام»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/Didgahenochannel/1417.
انجمن مباحثات قرآنی. «نگاهی به کتاب قرآن مورخان و نشانه‌ها و ریشه‌های شیعه‌شناسانه آن»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/Anjoman_Mobahesat_Archive/619.
بازرگان، عبدالعلی. «قرآن، یک متن مسئله‌دار!؟»، دسترسی در 18/12/1403، https://t.me/AbdolaliBazargan/464.
جازاری معمویی، سعید. «چرا قرآن مورخان مهم است؟»، دسترسی در 12/11/1403، https://iqna.ir/fa/news/3956320/چرا-کتاب-قرآن-مورخان-مهم-است.
خدابنده‌لو، محمد. «قرآن و محیط شرعی آن (مدخل چهاردهم قرآن مورخان): کاربست رویکرد تاریخی در اجتهاد فقهی»، دوفصلنامه دین و دنیای معاصر 9، شماره 2 (پاییز و زمستان 1402): 275-315. https://doi.org/10.22096/rc.2023.1990897.1097
سلیمانی، مجید. «قرآن مورخان»، دسترسی در 18/11/1403، https://3danet.ir/قرآن-مورخان.
شریعتمداری، حمیدرضا. «واکاوی شیعه‌شناسی دکتر امیرمعزی با تکیه بر مقاله تشیع و قرآن»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/Anjoman_Mobahesat_Archive/754.
قناعتگر، مصطفی. «بررسی ادعای گیوم دی پیرامون تعدد کاتبان در تدوین سوره الرحمن»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/Anjoman_Mobahesat_Archive/701.
متقی، محسن. «شیعه‌پژوهی تاریخی با رویکردی انتقادی: معرفی دیدگاه‌های محمدعلی امیرمعزی»، مجله نقد دینی 1 (پاییز 1399):105-160.
موسوی بجنوردی، کاظم. دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران: انتشارات دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1402.
میرکریمی، زهیر. «گزارشی از برخی یافته‌های پژوهشگران درباره دوران باستان و اسلام آغازین و پیامدهایشان برای دین‌پژوهی»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/Anjoman_Mobahesat_Archive/743.
ویکی‌پدیا. «فرهنگ مادی»، دسترسی در 6/12/1403، https://fa.wikipedia.org/wiki/فرهنگ_مادی.
 
ب- منابع عربی
سان برو، شارل. المفکر الفرنسی شارل سان برو.. یکتب: “قرآن المؤرخین” المزعوم، دسترسی در 12/11/1403، https://alruwaq.com/المفکر-الفرنسی-شارل-سان-برو-یکتب-قرآ/.
الشاعر، نافذ. قرآن المؤرخین تفسیر سورتی القمر و الطارق، دسترسی در 18/11/1403، https://www.noor-book.com/کتاب-قران-المؤرخین-pdf.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 1390ق.
عبدالعزیز، زینب. «قرآن المؤرخین»، دسترسی در 12/11/1403، https://saaid.org/daeyat/zainab/325.htm.
عوض، ابراهیم. «ملاحظات سریعة علی مثال من قرآن المؤرخین»، دسترسی در 18/11/1403، https://t.me/Channel_Saad/25.
فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد. کتاب العین. قم: هجرت، 1409.
نبیل، اسامة. «"قرآن المؤرخین" تشویه و تخریب»، دسترسی در 12/11/1403، https://www.zatmisr.com/330.
 
ج- منابع لاتین
Al-Jallad, Ahmad. “from history to Myth, and back again,” accessed February 7 2025, https://www.youtube.com/watch?v=VCmE-cmnEjo.
Al-Jallad, Ahmad. accessed February 7 2025, https://leidenuniv.academia.edu/AhmadAlJallad.
Amir-Moezzi, MohammadAli, and Guillaume Dye. Le Coran des historiens. Vol. I,IIa,IIb. Paris: CERF, 2019.
Amir-Moezzi, MohammadAli. “Le shi’isme et le Coran.” in Le Coran des historiens, translated by Mohsen Mottaqi and Zoheir Mirkarimi, accessed February 7 2025, https://t.me/anqanotes/529.
Neuwirth, Angelika, Nicolai Sinai, and Michael Marx. The Quran in context: historical and literary investigations into the Quranic milieu. Leiden: Brill, 2010.
Porteous, John. Coins in History: A Survey of Coinage from the Reform of Diocletian to the Latin Monetary Union. London: Weidenfeld and Nicolson, 1969.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.