دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

هم‌سنجی جایگاه «درون‌گرایی» در جنبش معنوی "عصر جدید" و معرفت‌النفس درعرفان اسلامی با تاکید بر مکتب سلوکی نجف

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری عرفان اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
2 دانش آموخته دکتری فلسفه تطبیقی، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده
جنبش معنوی«عصرجدید» ادعا دارد انسان از طریق درون‌گرایی و تمرکز بر «خود» می‌تواند به حقائق دست‌یابد؛ «همه حقائق در درون انسان وجود دارد» کافی است با تکنیک‌ها و فنونی آن‌ها را بیابد؛ بنابراین دیگر به بیرون از خود و مرجعیت بیرونی (وحی) نیازمند نیست. انسانِ به خودآگاهی رسیده، احتیاجی به ادیان نهادینه رسمی ندارد. اصلِ این اندیشه در عرفان‌های دینی و آیین‌های عرفانی شرق مورد قبول است. در عرفان اسلامی که متکی بر شهودِ مُقیَّد بر کتاب و سنت است، معرفت‌النفس اصل اساسی سلوک معنوی است؛ به‌ویژه در مکتب سلوکی نجف که دارای پیشینه و دیرینه دینی و عرفانی است، مورد توجه و اهتمام بزرگان آن مانند سیدعلی قاضی، علامه طباطبایی و شاگردان ایشان است. دراین نوشتار با شیوه توصیفی‌تحلیلی به مقایسه و هم‌سنجی دیدگاه این دو جریان معنوی درباب درون‌گرایی ومعرفت‌النفس و تمایزات آن پرداخته‌ایم. نتیجه آن‌که اهمیت و اصل معرفت‌النفس وتوجه به درون وجه مشترک بین هر دوجریان ‌است؛ اما مکتب نجف باسلوک در چارچوب تعالیم وحیانی پیامبران با برخورداری از عصمت در علم و عمل از جنبش «عصرجدید» جدا می‌گردد. پیامد مهم معرفت‌النفس استکمال نفس آدمی و وصول به حقیقت (حق تعالی) است؛ پیامد درون‌گرایی معنوی خودتحققی و خودشکوفایی فردی است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Comparison of "introversion" in the spiritual movement of the "New Age" and Islamic mysticism with an emphasis on the Seleucid school of Najaf

نویسندگان English

Reza Jalili 1
reza bazeli 2
1 PhD in Islamic Mysticism, University of Religions and Denominations, Qom, Iran.
2 PhD in Comparative Philosophy, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده English

The "New Age" movement claims that humans can achieve truths through introspection and focusing on "self"; "All truths exist inside man" it is enough to find them with techniques and techniques; Therefore, there is no need for external reference (revelation) anymore. A person who has reached self-awareness does not need official institutional religions. The principle of this thought is accepted in the religious mysticism and mystical rituals of the East. In Islamic mysticism, which relies on intuition tied to the book and tradition, self-knowledge is the basic principle of spiritual conduct; Especially in the Selukite school of Najaf, which has a long history of religion and mysticism, it is the focus and attention of its elders such as Seyyed Ali Ghazi, Allameh Tabatabai and their students. In this article, with a descriptive-analytical method, we have compared and compared the views of these two spiritual currents regarding introversion and self-knowledge and its differences. The result is that the importance and principle of self-knowledge and attention to the inner aspect is common between both streams; However, the Najaf School separates itself from the "New Age" movement by behaving in the framework of the revelation teachings of the Prophets by enjoying infallibility in science and practice.

کلیدواژه‌ها English

Self-knowledge
introversion
"
New Age"
movement
Mystic school of Najaf

 سیاهه منابع

 الف- منابع فارسی:
آملی، سید حیدر. جامع الاسرار و منبع الانوار. تصحیح: هانری کربن. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1368.
ابن‌عربی، محی‌الدین. الفتوحات المکیة (اربع مجلدات). بیروت: دار إحیاء التراث العربی – دارصادر، [بی‌تا].
أوشو، راجیش. الماس های اوشو. ترجمه مرجان فرجی. تهران: فردوس، ‌1382.
أوشو، راجیش. پرواز در تنهایی (مجموعه کتاب‌های مراقبه). ترجمه مجید پزشکی. تهران: هودین، 1385.
بحرالعلوم، سید مهدی. رساله سیروسلوک. مشهد: انتشارات علامه طباطبایی، 1437.
بقلی شیرازی، روزبهان. شرح شطحیات. تصحیح: هانری کربن. تهران: انتشارات طهوری، 1374.
پاشایی، عین‌اله. بودا. تهران: نگاه معاصر، 1389.
پایک، سارا. دین‌های «عصر جدید» و کافرکیش جدید در آمریکا. ترجمه محمد قلی‌پور. مشهد: نشر شاملو، 1395.
توئیچل، پال. اکنکار، ندای الهی (فلوت خدا). ترجمه رضا جعفری. تهران: دنیای کتاب، 1377.
جلیلی، رضا و وحید سهرابی‌فر. «تحلیل مقایسه‌ای انتقادی «خودالوهیتی» در معنویت نوین و «وحی دل» در عرفان اسلامی با تکیه بر اندیشه‌های مولانا»، مطالعات عرفانی، شماره 28 (پاییز 1397): 115-144.
جلیلی، رضا. «پیامدهای مرجعیت درون در جنبش "عصر جدید" از منظر عرفان اسلامی» رساله دکترا، دانشگاه ادیان، 1402.
جلیلی، رضا، وحید سهرابی‌فر و رحمان بوالحسنی. «تحلیل مقایسه‌ای جایگاه «وساطت روحی» در زیست معنوی مدرن و شهود در عرفان اسلامی»، جستارهایی در فلسفه و کلام، شماره 105 (اسفند 1399): 53-72.
جوادی آملی، عبداللّه. تفسیر تسنیم. قم: نشر إسراء، 1378.
حسن‌زاده آملی، حسن. گنجینه گوهر روان. قم: انتشارت نثر طوبی، 1386.
حسن‌زاده آملی، حسن. هزار و یک کلمه. قم: بوستان کتاب، 1381.
حسن‌زاده آملی، حسن. دروس معرفت نفس. قم: آیت اشراق، 1399.
حسینی طهرانی، محمدحسین. روح مجرد. تهران: حکمت، 1414.
حمیدیه، بهزاد. معنویت در سبد مصرف. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1391.
داس، سوریا. بیداری بودای درون. ترجمه ملیحه کرباسیان. تهران: مرداد، 1379.
رازی‌دایه، نجم‌الدین، مرصادالعباد. تصحیح: امین ریاحی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی، 1379.
رودگر، محمدجواد. «معرفت نفس در تفسیر المیزان»، رواق اندیشه، شماره 18 (خرداد 1382): 49-70. ‪
سادهاتیسا. بودا و اندیشه‌های او. ترجمه محمدتقی بهرامی حران. تهران: جامی، 1386.
سنایی، ابومجد. حدیقة الحقیقة و شریعة الطریقة. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1383.
سهروردی، شهاب‌الدین. رسائل شیخ اشراق. تصحیح: هانری کربن. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1375.
شاکرنژاد، احمد. «تحلیل نشانه‌های گفتمانی معنویت‌گرایی جدید و بررسی تأثیرات احتمالی آن بر سبک زندگی دینی»، قبسات، شماره 25 (خرداد 1399): 61-86.
شیخ، محمود. مکتب اخلاقی عرفانی نجف. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1395.
طالبی دارابی، باقر. «آشنایی با ادیان جدید (6): دین عصر جدید»، اخبار ادیان، شماره 8 (تیر 1383): 27-32.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان. بیروت: موسسة الاعلمی للمطبوعات، 1390.
قائمی‌نیا، علیرضا. «معنویت‌های نوظهور»، (۱۳شهریور ۱۳۸۴). www.mehrnews.com/news/225907
غزالی، ابوحامد محمد. کیمیای سعادت. ترجمه حسین خدیوجم. تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، 1393.
فعالی، محمدتقی. آفتاب و سایه‌ها. تهران: عابد، 1390.
قشیری، عبدالکریم. لطائف الإشارات. قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب، 1981م.
قشیری، عبدالکریم. الرسالة القشیریة. قم: بیدار، 1374.
قنواتی، علی. «نقش خودشناسی وحیات طیبه در معناداری زندگی از دیدگاه علامه طباطبایی با تأکید بر المیزان». الاهیات قرآنی، شماره 15 (1399): 55-70.
قیصری، داود. شرح فصوص الحکم. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375.
کاظم‌زاده، پروین. «آتمن و برهمن در اوپنیشادها و مکتب ودانته»، مطالعات معنوی، پیش‌شماره 2 (بهار 1390): 151-187.
کریشنا، مورتی. رهایی از دانستگی. ترجمه مرسده لسانی. تهران: انتشارات بهنام، 1376.
کلارک، پیتربی. دائرةالمعارف جنبش‌های دینی نوظهور. ترجمه هادی وکیلی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، 1400.
کوئیلو، پائولو. کیمیاگر. ترجمه یولاند گوهرین. تهران: انتشارات نگاه، 1400.
متقی، علی‌بن‌حسام الدین. کنز العمال فی سنن الأقوال و الأفعال. بیروت: دارالکتب العلمیة، 1419.
مولوی، جلال‌الدین. فیه ما فیه. تهران: انتشارات نگاه، 1386.
مولوی، جلال‌الدین. مثنوی معنوی. تهران: انتشارات نگاه، 1379.
میبدی، رشیدالدین. کشف الأسرار و عدة الأبرار. تحقیق: علی‌اصغر حکمت. تهران: امیرکبیر، 1371.
والش، نیل دونالد. گفتگو با خدا. ترجمه توراندخت تمدن. تهران: نشره قطره، 1378.
همدانی، عین‌القضات. تمهیدات. تهران: انتشارات شفیعی، 1394.
ب- منابع لاتین:
Hanegraaff, Wouter J. “New Age religion in Religions in the modern World, edited by Linda Woodhead, New York: Routledge, 2016.
Heelas, Paul. The New Age Movement: the Celebration of the Self and the sacralization of Modernity. New Jersey: Blackwell Publishers, 1996.
Heelas, Paul. Spiritualities of Life: New Age Romanticism and Consumptive Capitalism. USA: Blackwell Publishing Ltd, 2008.
Sutcliffe, New Age Spirituality: Rethinking Religion (USA: Routledge. 2014).
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.