دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

رویکرد‌های اجتهادی بدیل سیدکمال‌حیدری به چالش‌های فقهی زنان؛ تمهیدی برای یک نقّادی روش‌مند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار،گروه مطالعات خانواده و زنان، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری رشته مطالعات زنان، گروه مطالعات زنان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.
چکیده
برخی رویکردهای اجتهادی متفاوت سیدکمال‌حیدری سبب مناقشات علمی شده است. یکی از نقاط تمرکز مباحث او، فقه‌‌المرأه است.تمرکز او بر چالش‌های فقهی زیست زنانه ادبیاتی را در رسانه‌ها و محافل علمی ایجاد کرده که به مثابه یک روی‌آورد انتقادی پویا شناخته می‌شود. این نوشتار به واکاوی و تبیین تاثیر رویکردهای اجتهادی بدیل این فقیه به منابع چهارگانه اجتهادی از سویی و از سوی دیگر مبانی زبان‌شاختی و ادبی مورد تبنّی او بر رهیافت وی به مسائل زنان می‌پردازد. این پژوهش تلاش نموده تا در گستره آثار مکتوب و نیز محتواهای صوتیِ رسماً منتشر شده از سوی او با شیوه استقراء و توصیفِ منتج از تحلیل، رویکردهای اجتهادی بدیل او در این حوزه و نحوه تطبیق شان بر مسائل زنان را استخراج نماید. مهم‌ترین نتیجه این بررسی ترسیم یکی از نمونه‌های مهم فقاهت پویای شیعه است که ضمن ابتناء بر کتاب و سنّت، بی‌آنکه به ورطه نه گفتن به متن مقدس بیفتد و یا از واقعیت اجتماعی استیحاش و تغافل کند، با عقلانیت وارد گفتگو با پرسش‌های انسان معاصر می‌شود و سراج عقل را برای یافتن صراط شریعت به کار می‌گیرد. سرانجام، نقّادی منسجم این شاکله روش‌شناختی به ویژه در تطبیق با روی‌آوردهای دیگر فقهای معاصر امامیه به مسائل زنان پیشنهاد پژوهشی اصلی این نوشتار برای تلاش‌های آینده در این زمینه است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Al-Haydari's Alternative Ijtihadi Approaches to Women's Jurisprudential Challenges; Preparation for A Methodological Criticism

نویسندگان English

Mohsen Badreh 1
Fadiya Mahani 2
1 Assistant Professor, Department of Family and Women’s Studies, Faculty of Social Sciences and Economic, Alzahra University, Tehran, Iran.
2 PhD. Student of Women's Studies, Department of Women's Studies, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده English

Some of Sayyed Kamal Heidari’s fiqhi viewpoints have recently become controversial in Muslim Shiite societies. His concentration on Fiq al-Mara or Jurisprudence of women’s life issues in family and society is known as a dynamic approach in the field of Shiite Islamic Ijtihad. This paper analyses his alternative methodological approaches to four sources of Quran, Sunnah, consensus (Ijma’) and reason and also his linguistic theory by which he reflects on women’s issues in Islam, and pursues his different ideas through some key examples including the creation of woman in Quran, Polygamy and man’s Qavama in family. Using a deduction throughout his writings and speeches, our study tries to analytically describe his Ijtihadi methodology as applied on Muslim women’s issues. As a conclusion, his jurisprudence as an example of Shiite answering Ijtihad which enters into dialogue with questions of contemporary man, builds epistemically on Quran and Hadith while rationally considering the social and historical reality and without “saying no to the Scripture”. Finally, this paper prepares a basis to a consistent critic of Al-Heidari’s literature on women’s dignity and rights in Islam.

کلیدواژه‌ها English

Jurisprudence of women
Sayyed Kamal Haydari
Islam and women
Shiite Ijtihad
Muslim women
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی و عربی:
القرآن الکریم.
جناتی، محمدابراهیم. منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی. تهران: کیهان، 1370.
 الحیدری، سید کمال. تاویل‌القرآن النظریه و المعطیات. قم: دارفراقد، 1427 ق.
الحیدری، سید کمال. اسلام القرآن و اسلام الحدیث. به قلم: طلال حسن. قم: واژه‌پرداز اندیشه، 1398.
الحیدری، سید کمال. اصول تفسیر و تأویل. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، 1392.
 الحیدری، سید کمال. الانسان بین‌العلم والدین. قم: دار جوادالائمه(ع)،2010م.
صیمری، عمار غالی سلیمان. الدلالةالقرآنیة فی فکر سید کمال حیدری. قم: دارفراقد، 1394.
 الحیدری، سید کمال. السلطة و صناعةالوضع والتاویل. قم: دارفراقد، 1439 ق.
الحیدری، سید کمال. الفتاوی الفقهیه. قم: دارفراقد، 1395.
الحیدری، سید کمال. الموسوعة القرآنیه. قم: مؤسسه امام جواد(ع)، 1389.
الحیدری، سید کمال. روانشناسی فلسفی(علم‌النفس فلسفی) حکیم ملاهادی سبزواری. ترجمه عبدالطیف راشدی. تهران: روان‌سنجی، 1397.
 الحیدری، سید کمال. صیانة‌القرآن من‌التحریف. قم: مؤسسه امام جواد(ع) للفکر و ثقافه، 1436 ق.
الحیدری، سید کمال. عرفان شیعه. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، 1392.
الحیدری، سید کمال. فقه‌العقیده. به قلم: طلال‌حسن. قم: دارفراقد، 1393.
 الحیدری، سید کمال. فلسفه صدرالمتالهین قراءه فی مرتکزات‌الحکمه المتعالیه. قم: دارفراقد، 1430 ق.
 الحیدری، سید کمال. قراءات فی‌المنظومه‌المعرفیه لسیدکمال‌الحیدری. به قلم: اسعد اشعری. قم: دارفراقد، 1439 ق.
 الحیدری، سید کمال. مختارات من احکام‌النساء. قم: مؤسسه امام جواد(ع)، 1439 ق.
 الحیدری، سید کمال. معالم‌التجدیدالفقهی معالجه اشکالیه‌الثابت و المتغییر فی‌الفقه‌الاسلامی. به قلم: الشیخ خلیل رزاق. قم: المطبعه ستاره،1429 ق.
الحیدری، سید کمال. مفاتیح فهم قرآن. تهران: دانشگاه امام صادق(ع)، 1391.
 الحیدری، سید کمال. مفاصل اصلاح‌الفکرالشیعی. قم: مؤسسه امام جواد(ع) للفکر و الثقافه، 1438 ق.
الحیدری، سید کمال. مقدمه فی علم الاخلاق. قم: دارفراقد،1425 ق.
 الحیدری، سید کمال. منطق فهم‌القرآن. به قلم: طلال‌حسن. بیروت: مؤسسه الهدی، 1435 ق.
 الحیدری، سید کمال. منهاج الصالحین. قم: مؤسسه امام جواد(ع) للفکر و الثقافه، 1436ق.
 الحیدری، سید کمال. میزان تصحیح الموروث‌الروائی. به قلم: طلال حسن. قم: مؤسسه امام جواد(ع) للفکر و الثقافه، 1437 ق.
 الحیدری، سید کمال. نظریه نقل به معنا در روایات. به قلم: علی شفابخش. تهران: آوای علی، 1398.
الحیدری، سید کمال. تقریرات دروس خارج فقه. بازیابی‌شده از:
 https://alhaydari.com, accessed 5 December 2023.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.