دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

بررسی ضمانت اجراء در شریعت اسلامی و قوانین بین المللی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقو ق اسلامی، دانشکده الاهیات، دانشگاه مفید، قم، ایران.
2 استادیار، دانشکده الاهیات، دانشگاه مفید، قم، ایران.
چکیده
نظام حقوق بین المللی علیرغم وجود مراجع قضائی، علاوه بر نقصان در وضع قوانین، در اجراء و حل وفصل اختلافات اطراف متنازع فاقد ضمانت های موثر است. تنها مبنای ضمانت اجرای آن اقدامات متقابل است که این نیز بدلیل آنکه متخاصمین در قدرت نابرابرند و چه بسا ابرقدرتها بر سازمان های بین المللیِ مرجع، حاکم باشند، ابزار کارآمدی برای الزام اطراف بر ایفای تعهداتشان نداشته و بدین جهت همچنان شاهد جنگ و جنایت برخی دولت های قدرتمند بدون رعایت حتی ابتدائی ترین قوانین حقوق بشر دوستانه می باشیم.

اما در آئین های آسمانی بالاخص شریعت اسلام، با وجود شرائط لازم برای وضع قانون و ضمانت اجرا چون قدرت، عدالت، علم و رحمت بلامنازع واضع، ابزارهای کاربردی ضمانت اجرا وجود دارد. علیرغم تصور اینکه ضمانت های اسلامی در عقوبت های اخروی خلاصه و برای نظام بین المللی ثمره عملی ندارد، ضمانت های اسلامی دارای ابعاد گوناگون تربیتی، پاداش و تشویق، کیفر و مجازات های فردی و اجتماعی و بین المللی، تکوینی و تشریعی، دنیوی و اخروی که هریک دارای مصادیق متعدد و در آیات و روایات به آنها اشاره شده، می باشند. این ابزارهای ضمانت که اغلب در نظام حقوقی بین المللی مورد توجه نبوده، علاوه بر اینکه ضامن جبران حقوق تضییع شده انسان ها است دارای بعد بازدارندگی از وقوع جرم و ظلم می باشند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Legal Sanction in Islamic Law and International Law: A Comparative Examination

نویسندگان English

Ali Arab 1
Seyed Mahdi Narimani Zamanabadi 2
1 PhD student in Fiqh and Fundamentals of Islamic Law, Department of Theology, Mofid University, Qom, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Theology, Mofid University, Qom, Iran.
چکیده English

Despite the existence of judiciary authorities, the international legal system lacks the necessary and effective sanctions to enforce its rulings, and the only basis to sanction these rulings are countermeasures, which due to the imbalance of power among the parties, and also the possible influence of some parties over international bodies, could not provide a considerable and efficient measure to bind over the parties to keep their obligations. Thus far, then, we have witnessed forced wars and warmongering on the side of the world powers without any observation of human rights or humanitarian laws.

On the other side, in monotheistic religions, and particularly Islamic laws, there are necessary and effective prerequisites for legislation and sanction, such as undisputed authority, justice, knowledge, and mercy. Contrary to the assumption that Islamic legal sanctions are limited to otherworldly punishments and are of no utility for the international legal system, the Islamic legal sanctions have various pedagogical; compensational; individually, socially, and internationally retributive; genetic and statuary; and worldly and otherworldly dimensions, each of which has many instances cited in Quranic verses and hadiths. This measure, not only guarantees the compensation of violated rights of subjects, is also of deterrent and preemptive quality against perpetration of crimes and injustices

کلیدواژه‌ها English

Legal sanction
Islamic laws
international laws
countermeasures
obligation
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
آقایی، داود، و منوچهر مقصودلو. حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ اول. تهران: انتشارات سنجش، 1381.
آکهرست، مایکل. کلیات بین‌الملل. ترجمه مهراب داراب‌پور. چاپ اول. تهران: انتشار جهان معاصر، 1372.
باقرزاده، محمدرضا. ضمانت اجراهای صلح و امنیت بین‌المللی. چاپ اول. قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1382.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 1346.
جمعی از محققین مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی. فرهنگ‌نامه اصول فقه. چاپ اول. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1389.
طباطبایی، علی‌محمد. «بطلان، انحلال و فسخ عقد»، نشریه کانون وکلا 1، شماره 29 (بهمن و اسفند 1331).
طباطبایی، محمدحسین.‌ المیزان فی تفسیر القرآن. جلد 12. چاپ پنجم. قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1417ق.
ضیایی بیگدلی، محمدرضا. حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ بیستم. تهران: کتابخانه گنج دانش، 1383.
عباسی، مجید و علی‌اکبر کیانی. «حکمرانی جهانی و حقوق جهانی»، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، سایت مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری (پاییز 1391).
کاتوزیان، ناصر. مقدمه علم حقوق. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1382.
کلینی، محمدیعقوب. الاصول الکافی. جلد 2. تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1407.
گنجی، منوچهر. حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ اول. تهران: چاپ دانشگاه تهران، 1348.
مافی، همایون. ضمانت اجرا در حقوق بین‌المللی عمومی. همایش جهانی‌شدن حقوق و چالش‌های آن. مشهد: 1385.
مافی، همایون. «تأملاتی در باب ضمانت اجرا از منظر حقوق بین‌الملل عمومی»، پژوهشنامه حقوق تطبیقی (پاییز و زمستان 1394).
مجتهدی، محمدرضا. مطالعات حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ اول. تهران: انتشارات فروزش، 1381.
مجلسی، محمدباقر. بحارالانوار. جلد 69. تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1403.
مدنی، جلال‌الدین. حقوق بین‌الملل عمومی و اصول روابط دول. چاپ دوم. تهران: ناشر پایدار، 1377.
مظفر، محمدرضا. اصول الفقه. قم: انتشارات دانش اسلامی، 1405.
مقتدر، هوشنگ. حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ دوم. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه، 1373.
مکارم شیرازی، ناصر. معاد و جهان پس از مرگ. قم: نشر سرور، 1376.
مکی العاملی، محمد. الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه. جلد 1. قم: انتشارات مؤسسه اسماعیلیان، 1374.
موسی‌زاده، رضا. کلیات حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ اول. تهران: انتشارات وزارت خارجه، 1376.
نجفی، محمدحسن. جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: احیاء التراث العربی، 1360.
نراقی، احمدبن‌محمد. مستند الشیعه. جلد 17. قم: موسسه آل‌البیت (ع) لاحیاء التراث، 1415.
نوروزی، میثم. ضمانت اجرا در حقوق بین‌الملل با تأکید بر ضمانت اجرا در دیوان کیفری بین‌المللی. تهران: انجمن حقوق بین‌الملل ایران، 1394.
 واسطی زبیدی، محب‌الدین سید محمد مرتضی. تاج العروس من جواهر القاموس. چاپ اول. بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع، 1414ق.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.