دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

نگاهی انتقادی به مسئله حجاب و پوشش از دیدگاه محمد شحرور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران.
چکیده
محمد شحرور، یکی از نواندیشان دینی معاصر است که رسالت اسلام را جاودانه و برای همه تاریخ بشر می‌داند و بر ضرورت سازگاری تعالیم اسلام با تغییرات جامعه بشری تأکید دارد. از جمله مسائلی که شحرور به آن پرداخته، مسئله لباس و پوشش است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش مطالعه کتابخانه‌ای در مرحله گردآوری داده‌ها و رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و انتقادی در تجزیه و تحلیل مطالب، ضمن خوانش آثار شحرور که به مسئله پوشش و حجاب اختصاص دارد، کوششی است برای دستیابی پاسخی برای دو سؤال: 1. شحرور نظریه لباس و پوشش خود را چگونه مطرح کرده است؟ و 2. نظریه شحرور چگونه قابل تحلیل و نقد است؟ دستاورد پژوهش پیش رو در پاسخ به دو سؤال یاد شده این است که شحرور باتکیه‌بر لغت، در جهت ارائۀ خوانشی نو از آیات برآمده است تا آنجا که پوشش زنان مؤمن - در هر کشوری که باشند - را مطابق با آداب و عرف سرزمین خود می‌داند. دیدگاه‌های شحرور در باب لباس و پوشش علی‌رغم تلاشی که برای نوآوری صورت‌گرفته، از جهات متعدد و به دلایلی چون برداشت بدون مستند از لغت، برداشت بدون مستند از صرف و نحو، ترجیح استعمال مجازی، شواهد تاریخی دانستن برخی عبارات و رویکرد گزینشی در بهره‌گیری از سنت با اشکال مواجه است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Critical Study of Hijab and Covering from Muhammad Shahrur's Point of View

نویسندگان English

Kavous RouhiBarandagh 1
Hesam Ghorbani 2
1 Associate Professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 PhD Student of Quran and Hadith Sciences, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده English

Muhammad Shahrur is one of the modern religious thinkers who considers the mission of Islam to be eternal and for all human history and emphasizes the necessity of adapting Islamic teachings to changes in human society. Among the issues that Shahrour addressed is the issue of Hijab and covering. The current research while reading the works of Shahrur, which is dedicated to this issue, is an attempt to obtain an answer to two questions: 1. How has Shahrur proposed his theory of Hijab and covering? and 2. How can Shahrur's theory be analyzed and criticized? The result of the research in answering the two mentioned questions is that Shahrur, relying on the word, has come up with a new reading of the verses to the extent that he considers the covering of believing women - in any country - to be following the customs of their land. Shahrur's views, despite the effort made for innovation, from many aspects and for reasons such as undocumented comprehension of the word, undocumented understanding of morphology and syntax, giving preference to figurative usage, considering some phrases as historical evidence, and selective approach in using tradition are unacceptable.

کلیدواژه‌ها English

Muhammad Shahrur
Contemporary Reading
Innovative Interpretation
Clothing
Hijab

سیاهه منابع

الف- منابع فارسی:
احمدزاده، سید مصطفی. «شبهاتی در موضوع قرآن و زن - نقدی بر دیدگاه‌های محمد شحرور»، پژوهشهای قرآنی 7، شمارهٔ 27 (1380): 140-159.
ب- منابع عربی:
قرآن کریم.
آلوسی، محمودبن‌عبداللّه. روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی. بیروت: دارالکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، 1415.
ابن‌سیده، علی‌بن‌اسماعیل. المحکم و المحیط الأعظم. تحقیق: عبدالحمید هنداوی. بیروت: دارالکتب العلمیة، 1421.
ابن‌عباد، إسماعیل. المحیط فی اللغة. تحقیق: محمدحسن آل یاسین. بیروت: عالم الکتاب، 1414.
ابن‌فارس، أحمد. معجم مقاییس اللغة. تحقیق: محمد عبدالسلام هارون. قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1404.
بیضاوی، عبداللّه‌بن‌عمر. أنوار التنزیل و أسرار التأویل. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1418.
جوهری، اسماعیل‌بن‌حماد. الصحاح. تحقیق: احمد عبدالغفور عطار. بیروت: دارالعلم للملایین، 1404.
الحصنی، تقی‌الدین. القواعد. الریاض: مکتبة الرشد للنشر والتوزیع، 1418.
الزحیلی، محمد مصطفی. القواعد الفقهیة وتطبیقاتها فی المذاهب الأربعة. دمشق: دارالفکر، 1427.
الزهیلی، وهبة. قضایا الفقه والفکر المعاصر. دمشق: دارالفکر، 2006.
شافعی، محمدبن‌ادریس. کتاب الأم. بیروت: دارالفکر للطباعة والنشر والتوزیع، 1403.
شحرور، محمد. نحو أصول جدیدة للفقه الإسلامی. دمشق: الأهالی، 2000.
شحرور، محمد. السنة الرسولیة والسنة النبویة. بیروت: دارالساقی، 2012.
شحرور، محمد. دلیل القراءة المعاصرة لتنزیل الحکیم. بیروت: دارالساقی، 2016.
شحرور، محمد. التفکیر و التغییر. [بی‌جا]: [بی‌نا]، [بی‌تا].
شحرور، محمد. الکتاب و القرآن. دمشق: الأهالی، 2006.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، 1390.
طبرسی، فضل‌بن‌حسن. مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصرخسرو، 1372.
طبری، محمدبن‌جریر. جامع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالمعرفة، 1412.
طوسی، محمدبن‌حسن. التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، [بی‌تا].
الفتوحی، ابن‌النجار. شرح الکوکب المنیر. الریاض: مکتبة العبیکان، 1413.
فضل‌اللّه، محمدحسین. من وحی القرآن. بیروت: دارالملاک، 1419.
فیروزآبادی، محمدبن‌یعقوب. القاموس المحیط. بیروت: دارالکتب العلمیة، 1415.
مراغی، احمد مصطفی. تفسیر المراغی. بیروت: دارالفکر، 1365.
المطلق، عبدالملک یوسف. زواج المسیار دراسة فقهیة واجتماعیة نقدیة. ریاض: دار ابن‌لعبون للنشر والتوزیع، 1423.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.