دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

ارائه تعریف جدیدی از «تصور از الوهیت» به‌مثابه الگویی برای فهم روشن‌تر از چیستی او

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
در این مقاله با ارائه تعریفی از «تصور از الوهیت»، به‌مثابه الگویی برای فهم روشن‌تر و دقیق‌تر از چیستی الوهیت، نشان داده شده است که هر تصوری از الوهیت از مؤلفه‌های سه‌گانه تمایز/عدم تمایز، تعالی/عدم تعالی و شخص‌وارگی/ناشخص‌وارگی الوهیت سامان یافته است. سپس با ایضاح مفهومی هر یک از مؤلفه‌های سه‌گانه فوق بیان شده است که دفاع از هر یک از مؤلفه‌های فوق دلایل ویژه خویش را دارد و نباید آنها را با همدیگر خلط کرد، وگرنه دچار نوعی ناسازواری در تصور خویش از الوهیت خواهیم شد. در نهایت، نتیجه گرفته شده است که اولاً، ادله اثبات وجود خداوند را نباید با تصور از الوهیت/خدا یکی گرفت؛ ثانیاً، با تکیه بر تعریف فوق از تصور از الوهیت، می‌توان فهم دقیقی از تصورات سه‌گانه تئیستی، پنتئیستی و پننتئیستی از الوهیت ارائه کرد؛ ثالثاً، می‌توان تفسیری از اوصاف الوهیت ارائه داد که با تصور خویش از الوهیت سازوار باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Suggesting a New Definition of Divinity as a Model for a Better Understanding of His Whatnessis

نویسنده English

mohammadreza bayat
Associate Professor, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

In this article, by providing a definition of "conception of divinity/God", as a model for a clearer and more accurate understanding of what divinity is, it is shown that any conception of divinity is based on the three components of differentiation/non-differentiation, exaltation/non-elevation. And the personal/impersonal form of divinity is stable. Then, by explaining the concept of each of the above three components, it has been stated that the defense of each of the above components has its own reasons and they should not be confused with each other, otherwise we will suffer some kind of inconsistency in our idea of ​​divinity. Finally, it has been concluded that firstly, the proofs of God's existence should not be equated with the concept of divinity. Secondly, relying on the above definition of the concept of divinity, it is possible to provide a detailed understanding of the three concepts of theistic, pantheistic and panentheistic concepts of divinity.Thirdly, it is possible to provide an interpretation of the attributes of divinity that is consistent with the idea of ​​divinity.

کلیدواژه‌ها English

deity
God
distinction
Transcendence
Personality and ImPersonality
سیاهه منابع
الف- منابع فارسی:
 
احمدی کافشانی، مریم، عبدالرسول کشفی، و محمدرضا بیات. «بررسی معناشناسی نیایش در خداباوری کلاسیک و همه خداباوری»، ادیان و عرفان 55، شماره 2 (آذر 1401): 315-331. 10.22059/JRM.2022.346045.630366
 احمدی کافشانی، مریم، عبدالرسول کشفی، و محمدرضا بیات. «بررسی نسبت امر الوهی و شخص وارگی»، پژوهش‌های فلسفی کلامی 23، شماره 1 (فروردین 1400): 55-80. 10.22091/JPTR.2020.5562.2337
 پترسون، مایکل، ویلیام هاسکر، بروس رایشنباخ، و دیوید بازینجر. عقل و اعتقاد دینی. تهران: طرح نو، 1376.
فنایی، ابوالقاسم. «خدا همچون کنشگری اخلاقی(1)»، هستی و شناخت 9، شماره 1 (اردیبهشت 1401): 41-70. https://doi.org/10.22096/ek.2024.2019761.1535
کاکایی، قاسم. وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستراکهارت. تهران: هرمس، 1393.
لگنهاوسن، محمد، و منصور نصیری. «آیا خدا شخص است؟»، جاویدان خرد 15، شماره 2 (اسفند 1396): 226-256. 20.1001.1.22518932.1396.14.32.11.4
مک گراث، آلیستر. درسنامه الاهیات مسیحی. جلد 2. قم: انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب، 1392.
 
 ب- منابع عربی:
‌آمدی، عبدالواحدبن‌محمد تمیمی. غرر الحکم و درر الحکم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1384.
بابویه القمی، ابی‌جعفر محمد ابن‌علی‌بن‌الحسین معروف به شیخ صدوق. الامالی الصدوق. بیروت: المؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1430 ق.
 متقی، علی ابن‌حسام‌الدین. کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال. لبنان: مؤسسه الرساله، 1409 ق.
ورام، مسعودبن‌عیسی. تنبیه الخواطر و نزهة النواظر. بیروت: مکتبة الفقیه 1410 ق.
 
ج-منابع لاتین:
Levine, Michael. P. Pantheism, a Non-Theistic Concept of Deity. London: Routledge, 1994.
Mason, Richard. The God of Spinoza. Cambridge, New York, Melbourne, Madrid, Cape Town: Singapore, Sao Paulo, Delhi, Cambridge University Press, 1999.
Owen, HuwParri. Concept of deity. London and Basingstok: Macmillan and Co Ltd, 1971.
Plantinga, Alvin, and Michael Tooley. Knowledge of God. Chennai. India: Blackwell Publishing Ltd, 2008.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.