دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر

معرفت بسیط و معرفت ترکیبی در تقریرات مکتب معارفی خراسان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای حرفه‌ای پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
چکیده
در متنهای اصلی مکتب معارفی خراسان، دو واژه «بسیط» و «ترکیبی» همراه با واژه معرفت (به صورت «معرفت یا عرفان بسیط» و «معرفت یا عرفان ترکیبی») به کار برده و از آن در توضیح جایگاه و مراتب معرفة‌الله استفاده شده است. علاوه بر آن، این دو واژه در کنار تعابیر شناختی دیگر نظیر «علم»و «تصدیق» نیز به کار رفته است.

تنوع کاربرد این دو واژه در جای‌جای این متون موجب شده است که گاهی در جمعبندی‌ عبارات، اختلافاتی مشاهده گردد.در این نوشتار تلاش می‌نماییم تا این اصطلاحات با توجه به محل کاربرد آن تبیین گردد.

در این نوشتار، در کنار یادآوری مفاهیم عقل و نفس در این مکتب، نشان خواهیم داد که معرفت به معنای ویژه ای در ادبیات موسسان این مکتب کاربرد یافته است و این کاربرد در کتابهای علوم عقلی اسلامی نظیر علم اصول، منطق، و فلسفه سابقه چندانی ندارد. همچنین توضیح خواهیم داد که مراتب معرفت در دو ساحت عقل و نفس به چه معناست.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Simple Cognition and Combined Cognition in Khorasan Theological School

نویسنده English

Alireza Behshadfar
Doctor of Medicine, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.
چکیده English

In the main reference texts of the Khorasan Theological School, the two words "Simple" and "Combined" along with the word “Cognition” (Ma’refat) - in the form of "Simple Cognition " and "Combined Cognition " - are often used to explain the position and levels of God's Cognition (Ma’refat Allah). In addition, these two words are used along with other cognitive words such as "Knowledge" and "Assent (Tasdiq)”.

The diversity of these two words’ utility in different positions of these texts has caused different interpretations. In this article, we try to explain indications of these terms according their status in the texts.

In this article, in addition to recalling the concepts of rintelect and soul in this school, we will show that the word Cognition is used in a special sense in the literature of the founders of this school, and this utility has no significant history in the books of Islamic intellectual sciences such as, logic, and philosophy. We will also explain what the “levels of Cognition” mean in the two fields of intellect and soul.

کلیدواژه‌ها English

Cognition (Ma’refat)
Assent (Tasdiq)
Assent without Concept
Combined Cognition
Simple Cognition
Intellect
Soul
سیاهه منابع
الف ـ منابع فارسی:
تولایی، محمود. معارف الهیه. جلد 1. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1368.
تولایی، محمود. معارف الهیه. جلد 4. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1368.
حسن‌زاده آملی، حسن. شرح فارسی الأسفار الأربعة. قم: بوستان کتاب قم، 1387.
دهخدا، علی‌اکبر. لغتنامه. تهران: دانشگاه تهران، 1377.
سبزواری، هادی‌بن‌مهدی. أسرار الحکم فی المفتتح و المختتم. قم: مطبوعات دینی، 1383.
سجادی، جعفر. فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379.
 
ب ـ منابع عربی:
ابن‌بابویه، محمد بن‌ علی. عیون أخبار الرضا، تصحیح: مهدی لاجوردی. تهران: نشرجهان، 1378.
ابن‌شعبة حرانی، حسن‌بن‌علی. تحف العقول. تصحیح: علی‌اکبر غفاری. قم: جامعه مدرسین، 1404.
اصفهانی، میرزا مهدی. أبواب الهدی. قم: مؤسسه معارف أهل‌البیت، 1438.
تولایی، محمود. التوحید و العدل. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1377.
تولایی، محمود. تقریرات. جلد 1. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1362.
تولایی، محمود. تقریرات. جلد 2. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1362.
تولایی، محمود. تقریرات. جلد 3. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1362.
تولایی، محمود. تقریرات. مشهد: مرکز اسناد آستان قدس رضوی، 1370.
شریف رضی، محمدبن‌حسین. نهج البلاغة. تصحیح: صبحی صالح. قم: هجرت، 1414.
صدرالدین شیرازی، محمدبن‌ابراهیم. الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. جلد 1. قم: مکتبة المصطفوی، 1368.
صدرالدین شیرازی، محمدبن‌ابراهیم. مجموعه رسائل فلسفی صدرالمتألهین. تحقیق و تصحیح: حامد ناجی اصفهانی. تهران: حکمت، 1375.
کلینی، محمد بن ‌یعقوب. الکافی. جلد 1. تصحیح: علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی. تهران: دارالکتب الإسلامیة، 1407.
مجلسی، محمدباقربن‌محمدتقی. بحارالأنوار. تصحیح: جمعی از محققان. جلد 84. بیروت: دار إحیاء التراث العربی،1403.
مظفر، محمدرضا. الفلسفة الإسلامیة. بیروت: دارالصفوة، 1414.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.