دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Content of Issue2, The Semi-Annual Journal of Religion and Contemporary World (Fall 2021-Winter 2022) شناسنامه علمی شماره 15دوفصلنامه دین و دنیای معاصر 251195 FA Journal Article https://religion.mofidu.ac.ir/article_251195_6167a47238a893c379a7318d973a577d.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Sympathetically Criticizing and Critically Unsympathizing: Judging between Soroush and Fanaei, From Qabz va Bast to Royahaye Rasoolaneh سنجش‌گری هم‌دلانه و ناهم‌دلی سنجش‌گرانه: داوری بین سروش و فنائی، از قبض و بسط تا رؤیاهای رسولانه 7 72 244801 10.22096/rc.2021.244801 FA میرسعید موسوی‌کریمی دانشیار دپارتمان فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران. Journal Article 2021 07 10 Abdolkarim Soroush in his Qabz va Bast (QB) has assumed that religion (Islam) is perfect, unchangeable and free of error, though our understanding of it is imperfect, changeable, and falsifiable. However, in Royahaye Rasoolaneh (RR) he first tries to find some cases of imperfections, errors, and paradoxes in the Quran. Then, he gives an explanation for them from a phenomenological point of view, according to which, the Revelation and generation of the Quran are natural phenomena. Abolghasem Fanaei in his critique against QB ana RR has tried to show that the philosophical and theological implications of this explanation are unacceptable, and also inconsistent with its ontological presuppositions. Although I agree with Fanaei’s main claims against QB and RR, some of his arguments are not convincing. In the first part of this paper, Fanaei’s main critiques will be examined. It will be shown that more satisfactory interpretations of QB and RR can be found if some of their presuppositions are changed. The problem, however, is that this cannot be of any help to Soroush since the changes are not compatible with his views. In the second part of the paper, we will show that both QB and RR face with essential problems in the areas of ontology, epistemology, phenomenology, and methodology. So, the claims of both QB and RR are argued to be both erroneous and unacceptable. Finally, we will briefly explain why such problematic views often receive an overwhelming reception in Iran. عبدالکریم سروش در قبض و بسط، هرچند فهم ما از دین را متغیر و خطاپذیر دانسته، خود دین را کامل، ثابت و بدون خطا فرض کرده است. اما در رؤیاهای رسولانه وی ابتدا تلاش کرده است، به زعم خود، مواردی از وجود نقص، خطا، و تناقض را در قرآن نشان دهد، سپس، از منظری پدیدارشناسانه راه حل طبیعی‌گرایانه‌ای را پیش ‌نهد که بنا بر آن، پدیدار وحی و پدید آمدن قرآن، فرایندی طبیعی ‌معرفی می‌شود. ابوالقاسم فنائی (1400) در نقد خود، تلاش کرده است نشان دهد لوازم کلامی ناشی از این راه حل با پیش‌فرض‌های به ویژه هستی‌شناسانۀ آن در تعارض است. هرچند نگارندۀ این سطور با اصل مدعای فنائی در مورد اشکالات فرضیه‌های قبض و بسط و رؤیاهای رسولانه، موافق است، اما با برخی از دلایل و نقدهای او چندان همراه نیست. در بخش اول این مقاله، با بررسی نقدهای فنائی به قبض و بسط و رؤیاهای رسولانه نشان می‌دهیم با تغییر برخی از پیش‌فرض‌ها، می‌توان روایت قانع‌کننده‌تری از این دو نوشته ارائه داد و اعتراضات فنائی را پاسخ گفت. اما در همین بخش نشان داده می‌شود این تغییر پیش‌فرض‌ها با دیدگاه خود سروش سازگار نیست، و بنابراین، اعتراض‌های فنائی وارد است. در بخش دوم مقاله نیز نشان می‌دهیم قبض و بسط و رؤیاهای رسولانه با مشکلات اساسی روش‌شناختی، هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و پدیدارشناختی مواجه‌اند و لذا هر دو، ناپذیرفتنی و نادرست‌اند. در پایان مقاله هم اشاره‌ای خواهیم داشت به این که چرا چنین ادعاهای مشکل‌آفرینی، در فضای فکری و فرهنگی ایران، بازتابی خارج از معمول می‌یابند.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244801_1da7a7e95c64fcc2aa054a0ea2894ad5.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Dream language of the religion in the theory of prophetic dreams زبان رؤیایی دین در نظریۀ رؤیاهای رسولانه 73 90 244800 10.22096/rc.2021.244800 FA امیر مازیار استادیار دانشگاه هنر ، تهران، ایران. Journal Article 2021 07 10 The theory of prophetic dreams, as Soroush's latest theory of revelation and the Qur'an, completes the program he began several decades ago to formulate a theology consistent with critical rationality. At the heart of this view is a theory of the language of religion that can be called the "dream language of religion." In this article, after determining the place of the theory of prophetic dreams in Soroush's thought and the place of discussion of the language of religion in that theory, the "dream language of religion" has been discussed and finally, it has been shown that according to Soroush the dream language is a kind of metaphorical language as some contemporary philosophers and linguistics defined it. according to this view, the metaphorical nature of the dream language of religion not only does not diminish the cognitive and sacred status of the religious text but can justify the claim that the religious text as a metaphorical text is a unique and irreplaceable source for cognition. نظریۀ رؤیاهای رسولانه که آخرین نظریۀ عبدالکریم سروش در باب وحی و قرآن محسوب می‌شود، تکمیل کنندۀ برنامه‌ای است که وی از چند دهه پیش در جهت تدوین الاهیاتی سازگار با عقلانیت انتقادی آغاز کرد. در بطن این دیدگاه نظریه‌ای درباب زبان دین وجود دارد که می‌توان آن را «زبان رؤیایی دین» خواند. در این مقاله پس از مشخص کردن جایگاه نظریۀ رؤیاهای رسولانه در نظام فکری سروش و جایگاه بحث زبان دین در آن، به «زبان رؤیایی دین» پرداخته شده است و در نهایت نشان داده شده است که از نظر صاحب نظریه، زبان رؤیایی، قسمی از زبان استعاری مطابق با دیدگاه‌های فلسفی و زبان‌شناختی جدید به استعاره است. بر این مبنا سرشت استعاری زبان رؤیایی دین نه‌تنها تقلیل دهنده جایگاه شناختی و قدسی متن دینی نیست، بلکه می‌تواند توجیهی برای این ادعا فراهم آورد که متن دینی در مقام متنی استعاری منبعی یگانه و بی‌بدیل و تحویل‌ناپذیر برای شناخت است؛ و «ظواهر نص» بی آنکه به ورطه نص‌گرایی یا عقل‌ستیزی درافتیم، داری اصالت و اعتبار و تقدس‌اند.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244800_e6c8299b9ec42af088cd3cd08c3063b6.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Religious Systematizing in the Contemporary World: Studying the possibility of economic system With relying on the Holy Quran نظام سازی دینی در جهان معاصر:بررسی امکان نظام اقتصادی مبتنی بر قرآن 91 108 244803 10.22096/rc.2021.244803 FA محمدرضا یوسفی شیخ رباط دانشیار دپارتمان اقتصاد، دانشگاه مفید، قم، ایران. Journal Article 2021 07 10 The possibility of economic system with relying on the Holy Quran is one of the topics that has occupied some researchers’ minds. This writing is going to deal with studying the answers of three issues of Quran-based systematization, existence and lack of existence of economic system in the Holy Quran, and at the end the possibility of systematization based on the Holy Quran. In order to achieve the answers of mentioned questions, we have benefited from interrogation method of Shahid Sadr and content analysis technique. The obtained results show that there is no possibility of enlightening economic system based on customary definitions on economic topics in the Holy Quran. Also although the Holy Quran has dealt with the topics of economic school in some cases, but it has not explained it multilaterally. However with relying on the Holy Quran and Sunnah, presenting an economic school is possible. . . . امکان نظام اقتصادی مبتنی بر قرآن کریم از مباحثی است که ذهن برخی از محققان را به خود مشغول داشته است. بر این اساس این نوشتار به بررسی پاسخ سه مسئله نظام سازی قرآنی، وجود و عدم نظام اقتصادی در قرآن و در نهایت امکان نظام سازی مبتنی بر قرآن پرداخته است. برای دستیابی به پاسخ پرسش‌های یادشده از روش استنطاق شهید صدر و روش تحلیل محتوا بهره برده شده است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که امکان تبیین نظام اقتصادی بر اساس تعاریف مرسوم در مباحث اقتصادی در قرآن کریم وجود ندارد. همچنین گرچه در برخی موارد، قرآن کریم به مباحث مکتب اقتصادی ورود کرده است اما به تبیین همه جانبه آن نیز پرداخته نشده است. با این وجود می‌توان با اتکاء بر قرآن و سنت به ارائه یک مکتب اقتصادی دست زد. امکان نظام اقتصادی مبتنی بر قرآن کریم از مباحثی است که ذهن برخی از محققان را به خود مشغول داشته است. بر این اساس این نوشتار به بررسی پاسخ سه مسئله نظام سازی قرآنی، وجود و عدم نظام اقتصادی در قرآن و در نهایت امکان نظام سازی مبتنی بر قرآن پرداخته است. برای دستیابی به پاسخ پرسش‌های یادشده از روش استنطاق شهید صدر و روش تحلیل محتوا بهره برده شده است.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244803_3df1bb4d442df0cfbee62c8de0445bea.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Religious Systematizing in the Contemporary World: An Introduction to Explaining the Systematization of Quranic Ethics نظام سازی دینی در جهان معاصر: درآمدی بر تبیین نظام‌مند بودن اخلاق قرآنی 109 138 244791 10.22096/rc.2021.244791 FA سید محمد علی ایازی استادیار دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. Journal Article 2021 06 23 There two theories about ethical messages in Quran; Assent theory and Dissent theory to Quranic ethical systematization. The first theory indicates the possibility of being systematized of these concepts and its benefits in outlining ethical guidelines and also considers them as a set of predicates, instructions, topics and concepts which are in an appropriate order, relationship and construction acting in respect of both thematic conceptual relations and rulings associations to reach a specific objective; moreover, this system has a casual progression and plays an important role in reaching that objective. In contrast, the second theory admits it as a useless one, and considers it as a means to limit the ethical values and believes that the richness in ethic is beyond the system. This paper is to prove the first theory in Quran by means of documents and analyzing method; therefore, at first it explains this systematization, then goes on to state the advantages of ethical system discovery against rival theory; in addition, it will talk about its believers and their reason to believe it; and also it gives some evidences to show the possibility of necessary elements discovery to make an ethical system and mentions the explanation about them. Finally, the triple respects will follow up. This theory asks for those Quranic studies that although they include elements, concepts, prospects, rulings, narratives and authentications, it will be shown that all these meanings are omnidirectional and relatable. In this discussion, the focus is on its general form. Eventually the theories problems will be adverted to. دربارۀ پیام‌های اخلاقی قرآن دو نظریه وجود دارد: نظریۀ موافقت و نظریۀ مخالفت با نظام‌مندیِ اخلاق قرآنی. نظریۀ نخست به امکان نظام‌مند بودن این مفاهیم و فواید آن در ترسیم رهنمودهای اخلاقی می‌اندیشد و آن‌ را مجموعه‌ای از گزاره‌ها، قواعد، موضوعات و مفاهیمی می‌داند که دارای چنان چینش و مناسبات و ساختاری است که هم از جهت روابط مفهومی موضوعی، و هم از جهت مناسبات حکمی در راستای رسیدن به‌ غایت خاصی عمل می‌کند و این نظام برخوردار از چنان سلسله‌های علت و معلولی است که دارای کارکرد هماهنگ بوده و در راستای رسیدن به ‌غایت واحدی ایفای نقش می‌کند. اما نظریۀ دوم، به بی‌فایده بودن این کار، قائل است و آن را موجب محدود کردن ارزش‌های اخلاقی می‌داند و معتقد است غنی بودن اخلاق فراتر از یک نظام است. این نوشته درصدد اثبات نظریۀ نخست در قرآن با روش تحلیل و استناد است. لذا در آغاز تلقی از نظام‌مندی را تعریف و تبیین می‌کند؛ سپس به بیان فواید کشف نظام اخلاقی در برابر نظریه رقیب می‌پردازد؛ آن‌گاه از قائلان به نظریه و اینکه چگونه شد تا آنان به این نظریه روی آوردند، سخن می‌گوید و برای امکان کشف و بیان عناصر ضروری برای ایجاد نظام اخلاقی، شواهدی ذکر می‌کند؛

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244791_7081407016d992bcbe89909c868da411.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Fiqhi Attitude towards the Institution of Marriage: A Moral and Qurʾānic Critical Revision بازنگری در نگرش فقهی به نهاد ازدواج در پرتو آموزه‌های اخلاقی و قرآنی 139 164 242640 10.22096/rc.2021.242640 FA سید رسول موسوی دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. ابوالقاسم فنائی استادیار دپارتمان فلسفه؛ دانشگاه مفید، قم، ایران. Journal Article 2020 08 18 An inductive examination of fiqhi verdicts on the institution of marriage reveals the substantial influence of conventional (and partially religious) norms governing the institution of slavery and commercial practice. The extent of this influence is such that the sole justification for some of these verdicts is analogical reasoning comparing marriage to trading a female slave. This article tries to: (1) demonstrate this influence using a comprehensive survey of fiqhi Verdicts on different aspects of marriage; (2) show that this approach is not morally justifiable; (3) illustrate that there is a huge gap between this and the Qurʾānic outlook on marriage; and (4) present a new interpretation of the relevant body of traditions (Sunnah) Concerning marriage showing that the popular fiqhi understanding is incorrect and that the Qurʾān and valid traditions do not endorse a mercantile, domineering and patriarchal attitude towards women. In our concluding remarks, we briefly elaborate on different types of discourse found in the Qurʾān and Sunnah claiming that substantive discourses, such as moral and spiritual discourses, must be distinguished from accidental discourses, such as economic and master-slave discourses, and that we must interpret the latter in light of the former and not the other way around. مناسبات هنجاری حاکم بر نهاد برده‌داری و مناسبات هنجاری حاکم بر خرید و فروش کالا در نگرش رایج فقهی به نهاد ازدواج نقش پر رنگی بازی می‌کنند. با بررسی فتاوای فقیهان در باب نکاح به خوبی می‌توان ردپای تأثیر این مناسبات را در تشخیص و تعیین حقوق و تکالیف شرعی زن و مرد در نهاد خانواده و ازدواج نشان داد. این تأثیر تا بدانجاست که یگانه مستند برخی از فتاوای رایج در باب نکاح مقایسه ازدواج با خرید کنیز است. این مقاله می‌کوشد: (1) با استقراء استدلال‌های فقهی در باب نکاح این نقش و تأثیر را نشان دهد؛ (2) نشان دهد که این نگرش از نظر اخلاقی قابل دفاع نیست؛ (3) نشان دهد که میان این نگرش و نگرش قرآن به نهاد ازدواج تفاوت عمیقی وجود دارد؛ و (4) با ارائه تفسیر جدیدی از روایات مربوط به باب نکاح، نشان دهد که برداشت رایج فقهی از این روایات نادرست است، و قرآن و سنت معتبر، نگرش تاجرانه و مردسالارانه به نهاد ازدواج و نگرش مالکانه و سطله‌جویانۀ مردان نسبت به زنان را تأیید نمی‌کند.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_242640_ae45ec0fe3de94244fd767d0c6473de2.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 The Qur’anic Doublets and the Hypothesis of the Later Redaction of the Canonical Qur’an: A presentation and Criticism of Gabriel Reynolds’ Hypothesis دوتایی‌های قرآنی و فرضیه ویرایش متأخر قرآن رسمی: (معرفی و نقد فرضیه گابریل رینولدز) 165 186 243662 10.22096/rc.2021.243662 FA زهرا اخوان صراف مدرس حوزه و استادیار دانشگاه،قم، ایران. Journal Article 2021 04 21 Unbelieving Qur’anic scholars have long studied Qur’an’s codification and canonization. In his recent hypothesis, Gabriel Said Reynolds, assistant professor of Islamic studies and theology at the Notre Dame University of America, generalizes New Testament’s modern research studies to Qur’an and focuses on Qur’an’s “doublets” or repeating passages, and considers the present codex (mushaf) of the Qur’an as a result of the later redaction of a written text provided from two previous Meccan and Medinan written material. This article - which is the outcome of analyzing a detailed article, two speeches of the writer and a series of scientific correspondences and discussions with him - explains his hypothesis and research method, clarifies his methodological mistakes and violation of his own scientific criteria and thus falsifies the validity of his idea. It then academically questions the presuppositions, bases and the content of this view, mentioning the following points: the incompatibility of the Holy Qur’an and the New Testament and thus the invalidity of generalizing the research methods of the New Testament to the Holy Qur’an, the intentionality of repetition in the expressive style of the Qur'an and considering repetition as one of the feature of the Qur’an, Qur’an being oral and readable and transmitted from one heart to another heart through permitted recitations, disclosing the scientific flaws of this proposal resulted from neglecting the views of Muslim Qur’anic scholars, and explaining the inaccuracy of his evidences due to interpretational misunderstandings; it then shows the critical necessity of inspecting the idea. قرآن پژوهان غیرباورمند، از دیرباز کیفیت تدوین و رسمی سازی قرآن را مورد مطالعه قرارداده اند. گابریل سعید رینولدز، استادیار مطالعات اسلامی و الهیات دانشگاه نوتردام آمریکا، در فرضیه اخیر خود با تعمیم روش‌های تحقیق مدرن در عهد جدید بر قرآن، و تمرکز بر دوتایی ها یا عبارات تکرارشونده قرآن، مصحف فعلی را محصول ویراستاریِ متأخر متن مکتوبی می‌داند که از دو مکتوب پیشینی مکی و مدنی فراهم آمده ‌است. نوشتار حاضر که پیآمد بررسی یک مقاله طولانی، دو سخنرانی و بحث و گفتگو و مجموعه مکاتباتی علمی با این محقق است، پس از شرح فرضیه و روش کار او، ضمن آشکار کردن خطاهای روشی رینولدز و عدول وی از معیارهای علمی خودش، اعتبار علمی ایده وی را مخدوش کرده، سپس پیش‌فرض‌ها، مبانی و محتوای این دیدگاه را با طرح قیاس‌ناپذیری قرآن با عهد جدید و در نتیجه عقیم بودن تعمیم روش‌های تحقیقی عهد جدید بر قرآن، اصیل و تعمدی بودن تکرار در اسلوب بیانی قرآن، خواندنی و شفاهی بودن قرآن و انتقال آن بر بستر نقل سینه به سینه و از طریق قرائات اجازهدار، آشکار کردن آسیبهایی که غفلت از دیدگاههای قرآن شناسان مسلمان در علمیت طرح ایجاد کرده و نیز بیان نادرستی شواهد به خاطر سوء فهم‌های تفسیری، به شکل آکادمیک زیر سؤال برده، ضرورت جدی بازبینی آن را آشکار می کند.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_243662_09d206e0d39ac2225949c05990555479.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Islamic Renaissance and Religious Humanism in the 4th Islamic Century نوزایی اسلامی و انسان‌گرایی دینی در قرن چهارم هجری 187 206 244802 10.22096/rc.2021.244802 FA حمیدرضا شریعتمداری دانشیار دانشکده شیعه شناسی، دانشگاه ادیان ومذاهب، قم، ایران. Journal Article 2021 07 10 The fourth Islamic century is considered as the Islamic Renaissance and sometimes as Iranian and Shi’ite intermission in the Islamic history. In this period, we can realize a renaissance of a kind of humanism that is undoubtedly influenced by Shi’ite and Iranian components. This Renaissance was like its counterpart in the Europe in the 15th century, literal more than philosophical, but otherwise, was religious. The narrator and one of the actors of this humanistic thought is Abu-Hayyan Al-Tawhidi. He was philosopher and literary man in high level, but this article merely aims to reflect his humanistic approaches and his quotes and reports of the humanistic attitudes of his time. We want to realize the characteristics of this humanistic idea that occurred some centuries before Western humanism and probably affected it. We try to recognize their similarities and deference. قرن چهارم را دوره‌ی نوزایی اسلامی، و گاهی میان پرده‌ی شیعیِ ایرانی در تاریخ اسلام می‌دانند. در این روزگار، شاهد زایش نوعی انسان‌گرایی هستیم که حتما تحت تأثیر مؤلفه‌های ایرانی و شیعی بوده است. این انسان‌گرایی همچون اومانیزم اروپا در رنسانس قرن پانزدهم، بیشتر جنبه ادبی دارد تا فلسفی، اما بر خلاف آن، سمت و سوی دینی دارد. روایتگر و در عین حال، یکی از بازیگران اصلیِ این انسان‌گرایی ابوحیان توحیدی است که هم فلسفه‌دان است، هم ادیبی در طراز بالا، اما آنچه در این نوشتار، مورد توجه است، گرایش‌های انسانی وی و نیز تقریرهای اوست از انسان‌گرایی این دوره. در این نوشتار می‌خواهیم ویژگی‌ها ودرونمایه‌های این انسان‌گرایی را که قرن‌ها پیش از نوزاییِ مغرب زمین رخ داده و چه بسا در آن نیز اثرگذار بوده است، بازبشناسیم ودر عین حال، تفاوت‌های آن را با همتای اروپایی‌اش نشان دهیم. هم ادیبی در طراز بالا، اما آنچه در این نوشتار، مورد توجه است، گرایش‌های انسانی وی و نیز تقریرهای اوست از انسان‌گرایی این دوره. در این نوشتار می‌خواهیم ویژگی‌ها ودرونمایه‌های این انسان‌گرایی را که قرن‌ها پیش از نوزاییِ مغرب زمین رخ داده و چه بسا در آن نیز اثرگذار بوده است، بازبشناسیم ودر عین حال، تفاوت‌های آن را با همتای اروپایی‌اش نشان دهیم.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244802_7396dd3c9d9676ceeeb0cfcee3051ad7.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Democracy by Looking at the Allegiance in Verses of Qur'an and Hagiography of the Infallibles (PBUT) مردم سالاری با نگاه به آیات بیعت در قرآن و سیرۀ معصومان (ع) 207 222 244804 10.22096/rc.2021.244804 FA سید ابوالفضل موسویان استادیار دپارتمان الهیات، دانشگاه مفید، قم، ایران. Journal Article 2021 07 10 One of the important issues in politics is the legitimacy of the government; In this regard, questions are raised; Such as, what government is acceptable in Islam? Is just having the leadership characteristics enough for that? Do people have a role in acceptance? Is domination legitimate? and the like. In this article, allegiance, which is one of the governmental methods and has been confirmed in the Qur'an and hadiths, and in fact is pre-Islamic tradition and Islam has been accepted and signed with conditions, will be discussed. In this method, in addition to the conditions of leadership, the consent and acceptance of the people are either taken into account as a condition of necessity or an obligatory condition, and the government cannot gain legitimacy without it. The scope of this consent to accept the ruler extends to the acceptance of the government's grand plans, even if they decide against their own interests. Therefore, after discussing the concept of allegiance, verses and hadiths have been cited in this regard and the conditions and scope of allegiance have been studied. Allegiance; Realm of Allegiance; Conditions of Allegiance; Democracy یکی از موضوعات مهم در بحث نسبت دین و به‌ویژه اسلام با سیاست، پرسش از مشروعیت و حقانیت حکومت است. در این راستا سؤالاتی از این دست مطرح میشود: در اسلام چه حکومت و نظامی مورد قبول است؟ آیا صرف داشتن شرایط رهبری برای آن کفایت میکند؟ مردم نقشی در پذیرش دارند؟ آیا زور و غلبه مشروعیت آور است؟ و... در این مقاله، از بیعت که یکی از روشهای حکومتی بوده و در قرآن و روایات مورد تأیید قرار گرفته است و در واقع پیش از اسلام نیز بوده و با شرایطی به امضا رسیده است، بحث خواهد شد. در این روش، افزون بر شرایط رهبری، رضایت و مقبولیت مردمی یا بهنحوِ شرط وجوب یا شرط واجب نیز لحاظ شده است و حکومت نمیتواند بدون آن، مشروعیت یابد. دامنه و قلمرو این رضایت از قبول حاکم، به پذیرش برنامههای کلان حکومت نیز گسترش مییابد، هرچند برخلاف مصالح خودشان تصمیم بگیرند. لذا پس از بحثی دربارۀ مفهوم بیعت، به آیات و روایاتی در این باره استناد شده است و شرایط و قلمرو بیعت مورد بررسی قرار گرفته است.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244804_6abb544501966754c02305b2a1a2292c.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 New research on indication of the verse "أوفوا بالعقود" on the principle of necessity باز پژوهی دلالت آیه «اوفوا بالعقود» بر اصل لزوم 223 246 244798 10.22096/rc.2021.244798 FA محمد مهدی مقدادی دانشیار دپارتمان حقوق، دانشگاه مفید، قم، ایران. مهدی همتیان دکترای قرآن و حقوق، جامعه المصطفی، قم، ایران. سیده معصومه فاطمی دانش پژوه مقطع دکتری تفسیر تطبیقی ،جامعه المصطفی ،قم، ایران. Journal Article 2021 07 10 Since all Islamic religions have accepted the Holy Quran as the most important source of the religion of Islam, the Proving or not proving the Qur'anic origin of some legal rules may have a great impact on the justification or non-justification of those rules among Muslim jurists and brought Islamic societies closer to the unity. This study has reviewed indication of the verse “أوفوا بالعقود” on the legal rule of "principle of necessity" and after reviewing the Statements of commentators and jurists, the arguments of the views on the indication and non- indication of the verse on the principle of necessity are presented and examined. The result is that the verse does not any the indication on the principle of necessity. از آنجا که قرآن کریم به عنوان مهمترین منبع دین مبین اسلام مورد پذیرش همه مذاهب اسلامی است، اثبات یا عدم اثبات قرآنی بودن منشأ برخی از قواعد حقوقی می تواند تأثیر بسزایی در توجیه یا عدم توجیه آن قواعد میان حقوقدانان مسلمان داشته باشد و به نوعی جوامع اسلامی را به وحدت کلمه نزدیک تر نماید. این پژوهش دلالت آیه افوا بالعقود بر قاعده حقوقی اصل لزوم مورد بازنگری و تامل مجدد قرار داده است، در این راستا ابتدا واژگان تشکیل دهنده آیه از حیث لغوی و اصطلاحی مورد بررسی قرار گرفته ، سپس به بررسی ترکیب و هیئت آیه پرداخته شده است، پس از بررسی بیانات مفسرین و فقها پیرامون آیه شریفه ، ادله قول به دلالت ایه بر اصل لزوم و همچنین ادله قول به عدم دلالت آیه بر اصل لزوم نقل و مورد بررسی قرار گرفته شده است ؛ نتیجه اینکه به نظر می رسد آیه شریفه هیچ گونه دلالتی بر اصل لزوم ندارد.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244798_a423d174a2cb9b3e79dbfea006d3a406.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 The Impact of Popper's Philosophy of Science on Religious Epistemology تاثیر فلسفه علم پوپر بر معرفت‌شناسی دینی 247 266 251066 10.22096/rc.2022.550338.1048 FA علی اکبر عبدالاحدی مقدم دانشجوی دکتری فلسفه دین، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) افلاطون صادقی دانشیارگروه فلسفه دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. جلال پیکانی دانشیارگروه فلسفه دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2022 03 09 Can falsity be used to prove the scientific nature of religious propositions? With the advent of rational positivism in the early twentieth century and its spread throughout the world, metaphysics and even transcendent ethics were discredited. By breaking with the authority of positivism, which generalized the empirical and inductive criterion for distinguishing science from non-science and turned it into a general criterion for meaning, Popper opened a new arena for metaphysical discussions in which metaphysical theory is considered rational. Respecting metaphysical theory, Popper not only saw metaphysics as inseparable from science, but more importantly, that metaphysics was one of the hallmarks of testable scientific theories. In this sphere, this research with analytical-critical method, seeks to measure and study the impact of Popper's philosophy of science on religious knowledge. To this end, we first examine Popper's philosophy of science and conclude that, despite the objections to Popper's philosophy of science, falsity has not only provided a suitable platform for the rational justification of religious propositions; Rather, it was found that some religious teachings, especially those teachings that are proven by rational reasoning, have the ability to be refuted and can be considered on the basis of scientific refutation. آیا می‌توان از ابطال‌پذیری برای اثبات علمی بودن گزاره‌های دینی استفاده کرد؟ با ظهور پوزیتویسم منطقی در ابتدای قرن بیستم و گسترش آن در سراسر جهان، مابعدالطبیعه و حتی اخلاق متعالی از اعتبار ساقط شدند. پوپر با درهم شکستن اقتدار پوزیتویسم که معیار تجربی و استقرایی را برای تمییز علم از غیرعلم تعمیم داده و آن‌را تبدیل به معیاری کلی برای معناداری نموده بود، عرصه جدیدی برای مباحث متافیزیکی گشود که در آن نظرورزی متافیزیکی امری عقلانی تلقی می‌شود. پوپر با حرمت نهادن به نظرورزی متافیزیکی نه‌تنها متافیزیک را غیرقابل انفکاک از علم دانست بلکه از این مهم‌تر معتقد بود که متافیزیک از اوصاف نظریه‌های علمی آزمون‌پذیر پیشرو است. در این سپهر، این تحقیق با روش تحلیلی - انتقادی، درصدد سنجش و بررسی تاثیر فلسفه علم پوپر بر معرفت دینی است. بدین منظور نخست با بررسی فلسفه علم پوپر، به این نتیجه ‌رسیدیم که علی‌رغم ایرداتی که به فلسفه علم پوپر وارد است، ابطال‌پذیری نه تنها بستری مناسب برای توجیه عقلانی گزاره‌های دینی آماده کرده است؛ بلکه مشخص شد برخی از معارف دینی خصوصا آن‌دسته از معارف که با استدلال عقلی اثبات می‌شوند، قابلیت ابطال‌پذیری دارند و ‌می‌توان آن‌ها را بر مبنای ابطال‌گرایی علمی قلمداد کرد.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_251066_27fac461ed7b3c5bfdc733ffc202b1ea.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 The Relationship between Gender and the Semantic Field of Vahy in the Holy Quran بررسی ارتباط جنسیت و میدان معنایی وحی در قرآن 267 290 244793 10.22096/rc.2021.244793 FA بتول سادات بنیادی 0000-0003-4634-2156 Journal Article The root of Vahy in Arabic at the time of the revelation of the Qur'an had no gender dimension. With the revelation of the Holy Quran, a wide semantic transformation begins. In theological knowledge, this word has found a semantic allocation. It is assigned to man and then to the prophets and their relationship with God. Theological knowledge transforms the central meaning of this word from the "act of God" to the "power of prophecy". Although this power has a passive meaning in the eyes of some, but it has become a subject and is at the center of the concept of revelation. In philosophical thought, the angel of revelation is interpreted as a separate intellect or the tenth intellect in the hierarchy of intellects, and the perfect human intellect becomes the focal element of the concept of revelation. During semantic changes, gender has entered the field of the meaning of revelation, first through the difference in the meaning of revelation on men and women in the interpretations of the Qur'an, then in the Inherence of the meaning of revelation and prophecy and then in the Inherence of the meaning of revelation and the intellect of the person being revealed. Prophecy and reason are both concepts related to gender in the history of Islamic thought. However, in the Holy Quran, there is no sign of a two-way Inherence between revelation and prophecy or revelation and reason. Therefore, it seems that revelation in the discourse of the Qur'an not only lacks a gender dimension but also a human dimension. Revelation; Gender; Semantics; Semantic Change; Quran. ریشه «وحی» در عربی عصر نزول قرآن فاقد ابعاد جنسیتی بوده‌ است و با نزول قرآن مجید تحول معنایی گسترده‌ای را آغاز می‌کند. در دانش کلام این واژه به نوعی تخصیص معنایی یافته به بشر و سپس به انبیا و ارتباط وی با خداوند اختصاص می‌یابد. دانش کلام مفهوم کانونی این واژه را از فعل خداوند به «قوه نبوت» تحول می‌دهد. این قوه اگرچه در نظر برخی دارای معنای انفعالی است اما خود موضوعیت یافته و در کانون مفهوم وحی قرار می‌گیرد. در اندیشه فلسفی، فرشته وحی به عقل مفارق یا همان عقل دهم در سلسله مراتب عقول تعبیر می‌شود و عقل کامل انسانی عنصر کانونی مفهوم وحی می‌شود. طی تحولات معنایی، جنسیت به میدان معنای وحی راه یافته‌ است؛ ابتدا از مجرای تفاوت معنای وحی بر زنان و مردان در تفاسیر، سپس در تلازم معنای وحی و نبوت و سپس در تلازم معنای وحی و عقل موحی الیه. نبوت و عقل هر دو در تاریخ اندیشه اسلامی مفاهیمی مرتبط با جنسیت هستند. اما در قرآن مجید نشانه‌ای از تلازم دو سویه بین وحی و نبوت و وحی و عقل دیده نمی‌شود. لذا به نظر می‌رسد وحی در گفتمان قرآن نه‌تنها فاقد بُعد جنسیتی که فاقد بُعد بشری است.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244793_8a5e478ef3e682df793d169b2f5ed6a8.pdf

دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 8 2 2021 10 23 Evaluation of Contemporary Approaches in the Interpretation of the Qur'an Based on the Theory of Efficiency ارزیابی رویکردهای معاصر در تفسیر قرآن برپایه نظریه کارآمدی 291 303 244792 10.22096/rc.2021.244792 FA خدیجه احمدی بیغش دکتری تفسیر تطبیقی ،مجتمع آموزش علوم اسلامی کوثر، تهران ،ایران. 0000-0002-7900-7103 محسن قمرزاده مدیر گروه فقه قرآن و حدیث، مرکز فقهی ائمه اطهار(علیهم السلام) ،قم ،ایران Journal Article 2021 02 23 Efficiency is a relative thing that varies according to the specific goals, possibilities and obstacles of each phenomenon. This criterion has been given special attention by different schools and theories. Although the theory of efficiency of these schools is not compatible with our religious issues, but efficiency, meaning to focus on maximum usefulness in matters such as contemporary interpretive approaches to the Holy Quran, will lead to the persistence and even social action of these theories. This research seeks to answer the question of how efficiency criteria are applicable in different approaches of an interpretive theory. Descriptive-analytical study of this issue indicates that the theory of efficiency in the approaches to the text, author, and interpreter, by following the important criteria in each of these approaches, can lead to efficient interpretive theory, and quantitative and qualitative expansion of understanding. He led the divine book, and did not overlook the diversity of interpretive approaches and views. کارآمدی، امری نسبی است که با توجه به اهداف، امکانات و موانع خاص هر پدیده، تغیر می کند. این معیار مورد توجه خاص مکاتب و نظریات مختلف قرار گرفته است. اگرچه نظریه کارآمدی مورد نظر این مکاتب با مسائل دینی ما سازگاری ندارد، اما کارآمدی، به معنای محوریت داشتن سودمندی حداکثری در اموری چون رویکردهای تفسیری قرآن کریم، موجب ماندگاری و حتی کنش اجتماعی این نظریات خواهد شد. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این پرسش است معیارهای کارآمدی در رویکردهای مختلف یک نظریه تفسیری چگونه قابل اجرا است. بررسی توصیفی تحلیلی این مسئله حکایت از آن دارد که نظریه کارآمدی در رویکردهای ناظر به متن، مؤلف، و مفسر، با پیروی از معیارهای مهم در هر یک از این رویکردها، می تواند موجب ارائه نظریه کارآمد تفسیری شده، و گسترش کمی و کیفی فهم کتاب الهی را منجر گشته، و تنوع رویکردها و دیدگاههای تفسیری سر از نسبیت در نیاورد.با پیروی از معیارهای مهم در هر یک از این رویکردها، می تواند موجب ارائه نظریه کارآمد تفسیری شده، و گسترش کمی و کیفی فهم کتاب الهی را منجر گشته، و تنوع رویکردها و دیدگاههای تفسیری سر از نسبیت در نیاورد.

https://religion.mofidu.ac.ir/article_244792_8e470d75a04aea76b8c6469c943daae6.pdf