دانشگاه مفید دوفصلنامۀ علمی دین و دنیای معاصر ‪2821-0425 11 2 2025 01 20 A Comparative Analysis of Edward Wilson and Daniel Dennett's Naturalistic Perspectives on Human Creation and a Comparison with Revelation-Based Approaches in Foundations and Outcomes «بررسی تطبیقی دیدگاههای طبیعت گرایانه ادوارد ویلسون و دنیل دنت در ارتباط با آفرینش انسان و مقایسه آن با رویکردهای وحیانی در مبانی و برآیندها» 155 175 725238 10.22096/rc.2025.2049557.1235 FA فاطمه آهویی دانشجوی دکتری، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران. فهیمه شریعتی دانشیار، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایران. احمد نصیری محلاتی دانشیار، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. Journal Article 2025 01 01 Naturalists like Wilson and Dennett believe that humans are beings developed within the cycle of nature and the process of evolution. From Wilson's perspective, the empirical sciences and religion, as part of the humanities, are interconnected and interact; however, Dennett doesn't attribute any validity to religion within the realm of human culture, and his reasoning in this regard suffers from conceptual contradictions and internal paradoxes. This qualitative research, using a comparative method, demonstrates that naturalistic viewpoints regarding the development and emergence of humans, while fundamentally distinct from revelation-based perspectives, possess certain affinities and similarities. In reality, both perspectives acknowledge the alignment of some human characteristics with other creatures in nature through the evolutionary process and certain apparent specificities, but this alignment, from a naturalistic viewpoint, applies to the entirety of human nature, while from a religious viewpoint, it only applies to the physical aspect of humanity. The finding of this research is the presentation of a theory of structural evolution and identity evolution of humans, from which the relationship between humans and nature can be viewed philosophically as akin to the relationship between a person and their soul. The type of perspective on human creation will lead to distinct results and consequences. طبیعت‌گرایانی چون ویلسون و دنت معتقدند انسان موجودی تکوین یافته در چرخه طبیعت و در گردونه تکامل است. از نظر ویلسون علوم تجربی و دین به عنوان بخشی از علوم انسانی با یکدیگر ارتباط و تعامل دارند؛ اما دنت اعتباری برای دین در مقوله فرهنگ بشری قائل نیست، دلایل وی در این ارتباط دچار تعارض مفهومی و پارادوکس درونی است. این پژوهش کیفی به شیوه تطبیقی نشان می‌دهد دیدگاههای طبیعت‌گرایانه در ارتباط با تکوین و پیدایش انسان، در عین تمایز اساسی با نگرشهای وحی گرایانه قرابت و نزدیکی دارد؛ در واقع هر دو دیدگاه به تطابق برخی ویژگیهای انسان با دیگر موجودات طبیعت در سیر تکوین تکاملی و برخی اختصاصات ظاهری تصریح دارند، اما این تطابق در منظر طبیعت‌گرایانه بر تمام ماهیت انسانی و در منظر دینی تنها بر ساحت جسمانی بشر انطباق دارد. یافته این پژوهش ارائه نظریه تکامل ساختاری و تکامل هویتی انسان است که از این حیث می‌توان نسبت و رابطۀ بین انسان و طبیعت را چونان ارتباط بین انسان و نفس انسانی از منظر فلسفی دانست. نوع نگرش به آفرینش انسان، نتایج و پیامدهای متمایزی را به دنبال خواهد داشت؛ https://religion.mofidu.ac.ir/article_725238_2619596f528ca7c42ba0b6ff7d04396f.pdf