پژوهش­های آکادمیک در همه قلمرو ها، اگر با رویکردی مساله محور و با هدف روشنگری در زمینه ای صورت گیرد که به کشف رازی اصیل از راز های هستی منجر شود، ارجمند و در خور تقدیر است. در این میان آن دسته از پژوهش ها که با نظر به مسائل و معضلات ناظر به حیطه موسوم به "وضع و حال انسانی" و به قصد گره گشایی از کار فروبسته انسان به انجام می رسند، اهمیتی بیش از پاسخگویی به نیاز آدمی برای دانستن پیدا می کنند.

حوزه مباحث دینی و الهیاتی، که در مجموعه فراختر علوم انسانی و اجتماعی مندرج است، از یکسو به اعتبار خصلت دو گانه این دسته از علوم که از وجهی ناظر به شناخت واقعیتند و از وجه دیگر ناظر به تغییر آن، و از سوی دیگر به واسطه جایگاه رفیع دین در حیطه "وضع و حال انسانی" از موقعیتی ویژه در خانواده رشته ها و دیسیپلین های علمی برخوردارست.

شعار دانشگاه مفید، «پای در سنت و رو به آینده» است و بر این اساس دغدغه ما در این نشریه آن است که از یکسو با توجه به تعالیم قرآنی و سنت اسلامی، و از سوی دیگر با نظر نقادانه به تعالیم و سنت های دینی دیگر، راهی برای درمان دردهای انسان دردمند معاصر بجوییم.

دین و دنیای معاصر از دیدگاههای نقادانه و تحلیلی همه صاحبنظران در مباحث مرتبط با معارف اسلامی و قرآنی به معنای عام کلمه ، و موضوعات مرتبط با مسائل الهیاتی که به پرسش‌ها و دغدغه‌های انسان معاصر مرتبط باشد استقبال می کند.

مقاله پژوهشی
الاهیات طبیعی‌شده، متافیزیک حداقلی و فیزیک حداکثری: بررسی و نقد دین‌شناسی عبدالکریم سروش
1. الاهیات طبیعی‌شده، متافیزیک حداقلی و فیزیک حداکثری: بررسی و نقد دین‌شناسی عبدالکریم سروش

ابوالقاسم فنائی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400، صفحه 7-56

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244786

چکیده
  این جستار می‌کوشد برخی از آراء دین‌شناسانه عبدالکریم سروش را در گذر زمان به اجمال بررسی کند و نشان ‌دهد که وی در صدد طبیعی کردن الاهیات، یا به تعبیر جامع‌تر، طبیعی کردن دین، دین‌شناسی و دینداری، به ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بازخوانی احکام کیفری قرآن در پرتو معیارهای محدود کننده
2. بازخوانی احکام کیفری قرآن در پرتو معیارهای محدود کننده

حسین سلیمانی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.243664

چکیده
   قرآن حاوی تعدادی اندک حکم کیفری است که در بیان مفسران و فقیهان در پرتو سنت و سایر ادلة فقهی از حیث تعداد و شدت بسیار گسترش یافته است. در کتاب‌های مرتبط با احکام قرآن و نیز مجموعه‌های تفسیری، همواره ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
مرجعیت علمی قرآن کریم در علوم سیاسی بر اساس لایه‌های وجودی انسان
3. مرجعیت علمی قرآن کریم در علوم سیاسی بر اساس لایه‌های وجودی انسان

محمى علی قاسمی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244788

چکیده
  بی تردید امروزه دانش سیاسی اسلامی در سطح مجامع علمی، به عنوان یک رشته مستقل، مطرح است و قرآن کریم مهم‌ترین کتاب هدایت و تحریف‌ناپذیر به عرصه‌های هدایت سیاسی نیز پرداخته است، بر این اساس پژوهش حاضر به ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
واگرایی ساحت آیات قرآن از ساحات علوم تجربی
4. واگرایی ساحت آیات قرآن از ساحات علوم تجربی

زهرا اخوان صراف

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.243661

چکیده
  مطالعات قرآن ‌پژوهی در رابطه قرآن با علوم‌ تجربی دو دسته محصول ایجابی و سلبی دارد. دسته اول به اعجاز علمی قرآن مربوط است. هسته مرکزی تئوری­های اعجاز علمی این است که قرآن دستاوردهای دانش­های تجربی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
تحلیلی زبان‌شناختی‌ـ‌تاریخی از معنای «تحریف» در قرآن و روند تحول معنایی آن پس از قرآن
5. تحلیلی زبان‌شناختی‌ـ‌تاریخی از معنای «تحریف» در قرآن و روند تحول معنایی آن پس از قرآن

محمدعلی طباطبایی (مهر داد)

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244790

چکیده
  در قرآن چهار آیه هست که معمولا بیش از دیگر آیات برای اثبات وقوع تحریف لفظی (دست‌بُرد) در تورات مورد استناد قرار می‌گیرند؛ به این دلیل که در آنها فعل «یحرّفون» صراحتا در ارتباط با یهودیان به کار رفته ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
قرآن کریم و معیارهای جواز اِعمال خشونت در اجتماع
6. قرآن کریم و معیارهای جواز اِعمال خشونت در اجتماع

کوثر حلال خور؛ ایرج گلجانی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.243663

چکیده
  مفهوم خشونت همواره یکی از مسائل چالش­برانگیز در پژوهش­های اجتماعی بوده است. در جهان اسلام نیز این مسئله از دیرباز مورد توجه اندیشمندان، به‌‌ویژه جامعه­شناسان دینی بوده و البته دستاویز بسیاری ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
زبان قرآن در توصیف «حب خداوند» نسبت به «محسنین»
7. زبان قرآن در توصیف «حب خداوند» نسبت به «محسنین»

نفیسه مرادی؛ سید محمد علی ایازی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244783

چکیده
  یکی از روش‌های فهم واژگان و معنای کلام الاهی، شناخت جهتِ کلام و معناداری خاص آن از راه کشف زبان قرآن در دسته‌ای از آیات صفات الاهی است. در گذشته، این مسئله با وصف کلامی آن بحث می‌شده است و امروزه راه‌حل ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
منزلت قاعدۀ تضمین در دانش تفسیر
8. منزلت قاعدۀ تضمین در دانش تفسیر

امیر دیوانی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244787

چکیده
  کتاب خدا، قرآن، به زبان عربی آمده است؛ خداوند یکی از معجزه‌های جاودان پیغمبر ختمی (ص) را کتاب خود قرار داده است. خداوند همگان را به تدبر در قرآن و انکارکنندگان را به آوردن کتابی همچون قرآن و آیاتش فراخوانده ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
دعاهای پیامبران (علیهم‌السلام) در قرآن؛ چالش‌ها و تحلیل و نقد شبهات
9. دعاهای پیامبران (علیهم‌السلام) در قرآن؛ چالش‌ها و تحلیل و نقد شبهات

کاوس روحی برندق

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244789

چکیده
  بر این اساس دعا و نیایش به‌عنوانِ بهترین عمل عبادی انبیای الاهی بوده است؛ با این حال پاره‌ای از دعاهای پیامبران در قرآن و حدیث به ظاهر از جهت درخواست نابه‌جا مورد اشکال و با عصمت معصومان (علیهم‌السلام) ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بررسی برداشت‌های فلسفی فیلسوفان مسلمان از آیۀ شریفۀ 53 فصلت
10. بررسی برداشت‌های فلسفی فیلسوفان مسلمان از آیۀ شریفۀ 53 فصلت

سیدمحمد انتظام

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244784

چکیده
  فیلسوفان مسلمان با اعتقاد به هماهنگی آموزه‌های فلسفی خود با آموزه‌های وحیانی و در تقابل با کسانی که این دو نوع آموزه را از اساس متفاوت و بلکه متضاد می‌دانند، در تأیید دیدگاه‌های فلسفی خود گاه به آیاتی ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
پژوهشی در معنای آیات اختلاف در قرآن
11. پژوهشی در معنای آیات اختلاف در قرآن

محسن آرمین

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244782

چکیده
  مقصود قرآن از اختلاف در کتاب یا اختلاف پس از آمدن دانش چیست؟ اختلاف‌کنندگان چه کسانی هستند؟ آیا همگی بر باطل‌اند یا برخی برحق‌اند؟ آیا مؤمنان و پیروان پیامبران در زمرۀ این اختلاف‌کنندگان و یکی از طرف‌های ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
قواعد کشف غَرض سوره‌های قرآن با مطالعه موردی سورۀ نبأ
12. قواعد کشف غَرض سوره‌های قرآن با مطالعه موردی سورۀ نبأ

محمد خامه‌گر

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244785

چکیده
  در میان مفسرانی که به وجود غَرض واحد در هر سوره اعتقاد دارند، دو رویکرد توصیفی و استدلالی برای شناسایی غَرض سوره وجود دارد. در رویکرد استدلالی، مفسر تلاش می‌کند با تکیه بر شواهد درون‌متنی و برون‌متنی ...  بیشتر
بررسی سیر تفسیری آیه 34 سوره نساء «الرجـال قوامـون علی النسـاء» از دیدگاه برخی از اندیشمندان معاصر
1. بررسی سیر تفسیری آیه 34 سوره نساء «الرجـال قوامـون علی النسـاء» از دیدگاه برخی از اندیشمندان معاصر

هاشم زارع ابراهیم آباد

دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 85-106

چکیده
  نوشتار حاضر به بررسی سیر تفسیری آیه 34 سوره نساء از دیدگاه برخی از اندیشمندان معاصر می‌پردازد. این آیه که به آیه قیمـومیت نیز شـهرت دارد، دارای واژه‌هایی است که در طی قرون متـمادی گذشته تا به حال دستـخوش ...  بیشتر
الاهیات طبیعی‌شده، متافیزیک حداقلی و فیزیک حداکثری: بررسی و نقد دین‌شناسی عبدالکریم سروش
2. الاهیات طبیعی‌شده، متافیزیک حداقلی و فیزیک حداکثری: بررسی و نقد دین‌شناسی عبدالکریم سروش

ابوالقاسم فنائی

دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1400، ، صفحه 7-56

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.244786

چکیده
  این جستار می‌کوشد برخی از آراء دین‌شناسانه عبدالکریم سروش را در گذر زمان به اجمال بررسی کند و نشان ‌دهد که وی در صدد طبیعی کردن الاهیات، یا به تعبیر جامع‌تر، طبیعی کردن دین، دین‌شناسی و دینداری، به ...  بیشتر
بررسی تطبیقی دیدگاه آیت‌الله معرفت و علامه طباطبایی در منبعیت گفتار صحابه و تابعان در تفسیر
3. بررسی تطبیقی دیدگاه آیت‌الله معرفت و علامه طباطبایی در منبعیت گفتار صحابه و تابعان در تفسیر

عبدالکریم بهجت پور؛ محسن قمرزاده

دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 3-16

چکیده
  «منابع تفسیر» از مباحث پراهمیت در مناهج تفسیری است. این منابع ریشه در وحی و بازتعریف آن دارند یا برگرفته از تلاش عقلانی و تجربۀ بشر در طول قرون و اعصار است. تفاوت مناهج و روش‌های تفسیری، با منابعی ...  بیشتر
جایگاه بنت‌الشاطی در تفسیر ادبی
4. جایگاه بنت‌الشاطی در تفسیر ادبی

اعظم پویازاده؛ محدثه ایمانی

دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 39-58

چکیده
  التفسیر البیانی للقرآن الکریم اثر عایشه عبدالرحمن معروف به بنت‌الشاطی از جملۀ آثار موفق گرایش تفسیر ادبی معاصر محسوب می‌شود. بنت‌الشاطی ادعا می‌کند، اصلی‌ترین مبنای فکری امین خولی ـ بنیان‌گذار ...  بیشتر
بررسی آیه 18 سوره زخرف در راستای تصدی مناصب عمومی توسط بانوان
5. بررسی آیه 18 سوره زخرف در راستای تصدی مناصب عمومی توسط بانوان

نفیسه مرادی

دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 37-52

چکیده
  پژوهش حاضر به دنبال بررسی آیه 18 سوره زخرف است که دریابد آیا این آیه بر عدم شایستگی زنان برای تصدی مناصب عمومی دلالت می‌کند یا خیر. ازاین رو به این موضوع پرداخته می‌شود که اندیشمندان مسلمان از این ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
بازخوانی احکام کیفری قرآن در پرتو معیارهای محدود کننده
1. بازخوانی احکام کیفری قرآن در پرتو معیارهای محدود کننده

حسین سلیمانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 آبان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.247375

چکیده
  قرآن حاوی تعدادی اندک حکم کیفری است که در بیان مفسران و فقیهان در پرتو سنت و سایر ادلة فقهی از حیث تعداد و شدت بسیار گسترش یافته است. در کتاب‌های مرتبط با احکام قرآن و نیز مجموعه‌های تفسیری، همواره این ...  بیشتر
مقاله پژوهشی
واگرایی ساحت آیات قرآن از ساحات علوم تجربی
2. واگرایی ساحت آیات قرآن از ساحات علوم تجربی

زهرا اخوان صراف

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 آبان 1400

http://dx.doi.org/10.22096/rc.2021.532658.1025

چکیده
  مطالعات قرآن ‌پژوهی در رابطه قرآن با علوم‌ تجربی دو دسته محصول ایجابی و سلبی دارد. دسته اول به اعجاز علمی قرآن مربوط است. هسته مرکزی تئوری‌های اعجاز علمی این است که قرآن دستاوردهای دانش‌های تجربی را ...  بیشتر

حق کپی رایت

دوفصلنامه دین و دنیای معاصر تحت گواهی بین المللی حمایت از حقوق مولفین به صورت cc by مطالب خود را منتشر می کند.

مگیران

دوفصلنامه دین و دنیای معاصر در پایگاه مگیران نمایه می شود

نورمگز

دوفصلنامه دین و دنیای معاصر در پایگاه نورمگز نمایه می شود.

سیویلیکا

دوفصلنامه دین و دنیای معاصر در پایگاه سیویلیکا نمایه می شود

نشریات مرتبط